Thế là Đạt Eric của các bạn lại có mặt ở Sài Gòn và tiếp tục những công việc dang dở của mình trước đây. Việc và đam mê thì nhiều nhưng giờ mình chỉ chốt lại vài vấn đề mà mình quan tâm và những việc mình đang làm. Việc đang làm thì vẫn làm, nếu có ai tham gia ủng hộ hoặc giúp một tay thì rất hoan nghênh.

• Thương mại điện tử: Đây là phần mình chú trọng nhất trong suốt tám tháng ở Hà Nội, vừa là tự nghiên cứu và cũng đã làm một vài seminar cho một vài công ty về Công nghệ và gặt hái được nhiều ý kiến cũng như đóng góp. Thời gian tới mình vẫn theo đuổi Thương mại điện tử vì theo nhận định cá nhân của mình thì từ 2010 đến 2015 là thời gian mà Thương mại điện tử sẽ nở rộ trở lại tại Việt Nam.  Những mình mình biết, mình học và sưu tầm đều có thể chia sẻ. Dưới dây sẽ là một số kênh mình đang duy trì về lĩnh vực này.

Kênh tin Thương mại điện tử trên Linkhay với hai RSS Tin Hot và Tin Mới trong link gửi kèm. Hiện tại ở đấy mình vẫn là người chủ động gửi tin, tuy nhiên  cũng mong sự đóng góp

Nhóm Vietnam E-Commerce Network trên Linkedin chủ yếu dùng cho mục đích kết nối Network với những người làm trong ngành

Hiện tại những người làm về E-Commerce trong Tp. HCM mà mình đã kết nối được cũng đang nhăm nhe tổ chức các buổi seminar hoặc talk show trao đổi kỹ về chuyên môn hơn nữa.  Việc tổ chức thì đơn giản cũng giống như ý định nhăm nhe tổ chức sự kiện như này ở Hà Nội. Sau khi bố trí được thời gian sẽ thông báo chính thức trên các kênh social media

Bản tin TMĐT: Đây là một dịch vụ mình đang được một số công ty nhờ triển khai và gửi cho họ vào hàng tuần. Vì hai tuần vừa rồi còn bận rộn bố trí nhà cửa và công việc nên chưa kịp triển khai. Mình sẽ cố gắng triển khai trong thời gian sớm nhất, chi tiết về bản tin và cách tính phí hay free có thể liên lạc trực tiếp với mình qua email dat@dateric.com

• Digital Marketing và Social Media: Đây là đề tài đang hót nhất của giới công nghệ cũng như marketing trong năm 2009 và cả 2010. Xét cho cùng mình cũng chỉ là người ngoại đạo vì không được đào tạo về Marketing. Nhưng được mối cái lê la trên mạng nên cũng có chút hiểu biết. Trong năm nay mình cũng sẽ tham gia một số dự án tư vấn triển khai digital marketing cho các doanh nghiệp.  Hiện tại thì chưa có các hoạt động cụ thể nên sẽ update từ từ.

• Cộng đồng và khởi nghiệp: Khởi nghiệp là môn học mình thích từ thời ngồi trên giảng đường Đại Học, qua nhiều năm cũng tích lũy được về kiến thức, góc nhìn khởi nghiệp.  Cá nhân mình thì có lẽ sẽ chưa khởi nghiệp trong thời gian vài năm tới nên cố gắng hỗ trợ cho cộng đồng cũng như các cá nhân quan tâm. Giống như câu trích của Peter Drucker – ông thầy về quản trị doanh nghiệp “”The business of business is business”. Mình sẽ cố gắng đưa lại các sách vở, tài liệu, kiến thức đã được học, được trao đổi lên blog để mọi người tham khảo. Về cộng đồng mình cũng sẽ chịu khó tham gia và quan sát. Dẫu gì việc quan sát cũng đem lại hiệu quả, dù chỉ là chém gió.

Tạm vậy đã, đam mê nó cũng nhiêu khê.

Đạt Eric

Michael Porter nhà quản trị chiến lược nổi tiếng của trường đại học Harvard trong cuốn sách ” Competitive Strategy :Techniques Analyzing Industries and Competitors” đã đưa ra nhận định về các áp lực cạnh tranh trong mọi ngành sản xuất kinh doanh.

1. Áp lực cạnh tranh của nhà cung cấp

Số lượng và quy mô nhà cung cấp: Số lượng nhà cung cấp sẽ quyết định đến áp lực cạnh tranh, quyền lực đàm phán của họ đối với ngành, doanh nghiệp. Nếu trên thị trường chỉ có một vài nhà cung cấp có quy mô lớn sẽ tạo áp lực cạnh tranh, ảnh hưởng tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành.

Khả năng thay thế sản phẩm của nhà cung cấp : Trong vấn đề này ta nghiên cứu khả năng thay thế những nguyên liệu đầu vào do các nhà cung cấp     và chi phí chuyển đổi nhà cung cấp (Switching Cost).

Thông tin về nhà cung cấp : Trong thời đại hiện tại thông tin luôn là nhân tố thúc  đẩy sự phát triển của thương mại, thông tin về nhà cung cấp có ảnh hưởng lớn tới việc lựa chọn nhà cung cấp đầu vào cho doanh nghiệp.

Hiện nay trên thị trường chỉ có 2 nhà cung cấp chip ( Bộ vi xử lý -CPU) cho máy tính là AMD và Intel.  Tất cả các máy tính bán ra trên thế giới đều sử dụng bộ vi xử lý của hai hãng này chính vì quyền lực đàm phán của Intel và AMD với các doanh nghiệp sản xuất máy tính là rất lớn.

Một trường hợp nữa ngay  trong ngành công nghệ thông tin là các sản phẩm của hệ điều hành Window như Word, Excel. Các nhà sản xuất máy tính không có sự lựa chọn vì chưa có hệ điều hành, các sản phẩm soạn thảo văn bản nào đáp ứng được nhu cầu tương đương với các sản phẩm của Mircosoft.
Với tất cả các ngành, nhà cung cấp luôn gây các áp lực nhất định nếu họ có quy mô , sự tập hợp và việc sở hữu các nguồn lực quý hiếm.  Chính vì thế những nhà cung cấp các sản phẩm đầu vào nhỏ lẻ (Nông dân, thợ thủ công…. ) sẽ có rất ít quyền lực đàm phán đối với các doanh nghiệp mặc dù họ có số lượng lớn nhưng họ lại thiếu tổ chức.

2. Áp lực cạnh tranh từ khách hàng

Khách hàng là một áp lực cạnh tranh có thể ảnh hưởng trực tiếp tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành.
Khách hàng được phân làm 2 nhóm:
+Khách hàng lẻ
+Nhà phân phối
Cả hai nhóm đều gây áp lực với doanh nghiệp về giá cả, chất lượng sản phẩm, dịch vụ đi kèm và chính họ là người điểu khiển cạnh tranh trong ngành thông qua quyết định mua hàng.
Tương tự như áp lực từ phía nhà cung cấp ta xem xét các tác động đến áp lực cạnh tranh từ khách hàng đối với ngành
+ Quy mô
+Tầm quan trọng
+Chi phí chuyển đổi khách hàng
+Thông tin khách hàng
Đặc biệt khi phân tích nhà phân phối ta phải chú ý tầm quan trọng của họ, họ có thể trực tiếp đi sâu vào uy hiếp ngay trong nội bộ của doanh nghiệp.
Wal- Mart là nhà phân phối lớn có tầm ảnh hưởng toàn thế giới, hệ thống phân phối của Wal mart có thể ảnh hưởng tới nhiều ngành hàng như thực phẩm, hàng điện tử , các hàng hàng hóa tiêu dùng hàng ngày. Wal Mart có đủ quyển lực để đàm phán với các doanh nghiệp khác về giá cả, chất lượng sản phẩm cũng như các chính sách marketing khi đưa hàng vào trong hệ thống của mình.
Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, việc đưa các sản phẩm vào hệ thống phân phối của các siêu thị luôn gặp phải khó khăn và trở ngại vì các áp lực về giá và chất lượng. Hầu hết các sản phẩm của Việt Nam như dệt may, da giầy rất khó xâm nhập vào các thị trường lớn như Mỹ ,EU nếu không qua hệ thống phân phối. Chính vì vậy chúng ta đã được lắng nghe những câu chuyện về việc một đôi giầy sản xuất ở Việt Nam bán cho nhà phân phối với giá thấp còn người dân Việt Nam khi mua hàng ở nước ngoài thì phải chịu những cái giá cắt cổ so với sản phẩm cùng chủng loại ở trong nước.

3.Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn:

Theo M-Porter, đối thủ tiềm ẩn là các doanh nghiệp hiện chưa có mặt trên trong ngành nhưng có thể ảnh hưởng tới ngành trong tương lai. Đối thủ tiềm ẩn nhiều hay ít, áp lực của họ tới ngành mạnh hay yếu sẽ phụ thuộc vào các yếu tố sau
+ Sức hấp dẫn của ngành: Yếu tố này được thể hiện qua các chỉ tiêu như tỉ suất sinh lợi, số lượng khách hàng, số lượng doanh nghiệp trong ngành.
+Những rào cản gia nhập ngành : là những  yếu tố làm cho việc gia nhập vào một ngành khó khăn và tốn kém hơn .

1. Kỹ thuật
2. Vốn
3. Các yếu tố thương mại : Hệ thống phân phối, thương hiệu , hệ thống khách hàng …
4. Các nguồn lực đặc thù: Nguyên vật liệu đầu vào ( Bị kiểm soát ), Bằng cấp , phát minh sáng chế, Nguồn nhân lực, sự bảo hộ của chính phủ ….

Không ai có thể lường được việc Apple sẽ cho ra đời máy nghe nhạc Ipod đánh bại  người hùng về công nghệ mutilmedia như Sony. Rõ ràng sức hấp dẫn của cầu các thiết bị nghe nhạc đã đưa Ipod trở thành sản phẩm công nghệ được ưa chuộng nhất. Chính Sony đã tự làm các rào cản về công nghệ, thương hiệu của mình giảm sút bằng việc quá chú trọng vào phát triển theo chiều rộng nhiều ngành để người tí hon Apple thâm nhập và kiểm soát toàn bộ thị trường, biến lợi thế cạnh tranh của Sony trở thành gánh nặng cho chính họ.
Tương tự như ví dụ trên chúng ta so sánh trong ngành công nghiệp nặng như sản xuất máy bay. Rào cản gia nhập ngành quá lớn cả về vốn, công nghệ, nguyên vật liệu đầu vào nên hiện tại chỉ có 2 hãng hàng không lớn cạnh tranh với nhau là Airbus và Boeing. Nếu không có sự đột biến về công nghệ để chế tạo ra sản phẩm mới hoặc là tối ưu hơn máy bay ( Loại máy nào đó có thể đi từ nơi này sang nơi khác như truyện cổ tích) hoặc là tính năng tương tương nhưng giá và công nghệ rẻ hơn thì chắc chắn rào cản gia nhập ngành chế tạo máy bay vẫn là đích quá xa cho các doanh nghiệp khác.

4. Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế

Sản phẩm và dịch vụ thay thế là những sản phẩm, dịch vụ có thể thỏa mãn nhu cầu tương đương với các sản phẩm dịch vụ trong ngành.
Ta có thể lấy luôn ví dụ sau đó mới đưa ra các nhận định về áp lực cạnh tranh chủ yếu của sản phẩm thay thế :
Phần lớn thành viên trong Saga là các quý ông. Mà các quý ông thì có sở thích uống bia, rượu khi đã uống vào rồi thì là say, say thì các phu nhân sẽ không thích. Các bác thường đổ lỗi cho bạn bè, đồng nghiệp, đối tác …. để biện cớ cho việc mình tiêu thụ lượng lớn bia để bổ sung doanh thu cho các hàng bia hơi. Vậy bia thỏa mãn nhu cầu gì :
+ Gặp gỡ đối tác
+ Tụ họp bạn bè
+ Bàn công việc với đồng nghiệp
…. còn vô  vàn lý do khác nhưng ta xét trên phương diện công việc nên chỉ dùng một vài yếu tố để nhận định.
Vậy sản phẩm thay thế của bia, rượu là một hàng hóa ( hoặc dịch vụ có thể thỏa mãn các nhu cầu ở trên). Tại đây tôi xin liệt kê một số hàng hóa có thể thay thế được bia rượu : Uống cafe, uống trà, chơi thể thao .Các dịch vụ này có thể thỏa mãn các nhu cầu trên và thêm vào một lợi ích là được chị em saganor hoan nghênh.
Qua ví dụ trên chúng ta thấy áp lực cạnh tranh chủ yếu của sản phẩm thay thế là khả năng đáp ứng nhu cầu so với các sản phẩm trong ngành, thêm vào nữa là các nhân tố về giá, chất lượng , các yếu tố khác của môi trường như văn hóa, chính trị, công nghệ cũng sẽ ảnh hưởng tới sự đe dọa của sản phẩm thay thế.
Tính bất ngờ, khó dự đoán của sản phẩm thay thế : Ngay  cả trong nội bộ ngành với sự phát triển của công nghệ cũng có thể tạo ra sản phẩm thay thế cho ngành mình. Điện thoại di động chính là sản phẩm thay thế cho điện thoại cố định  và sắp tới là VOIP sẽ thay thế cho cả hai sản phẩm cũ.
Chi phí chuyển đổi: Chúng ta biết các phần mềm mã nguồn mở  như Linux hay như ở Việt Nam là Viet Key Linux giá thành rất rẻ thậm chí là miễn phí  nhưng rất ít người sử dụng vì chi phí chuyển đổi từ hệ điều hành Window và các ứng dụng trong nó sang một hệ điều hành khác là rất cao và có thể ảnh hưởng đến hoạt động, các công việc trên máy tính.
5. Áp lực cạnh tranh nội bộ ngành
Các doanh nghiệp đang kinh doanh trong ngành sẽ cạnh tranh trực tiếp với nhau tạo ra sức ép trở lại lên ngành tạo nên một cường độ cạnh tranh. Trong một ngành các yếu tố sau sẽ làm gia tăng sức ép cạnh tranh trên các đối thủ
+ Tình trạng ngành : Nhu cầu, độ tốc độ tăng trưởng ,số lượng đối thủ cạnh tranh…
+ Cấu trúc của ngành : Ngành tập trung hay phân tán

• Ngành phân tán là ngành có rất nhiều doanh nghiệp cạnh tranh với nhau nhưng không có doanh nghiệp nào có đủ khả năng chi phối các doanh nghiệp còn lại
• Ngành tập trung : Ngành chỉ có một hoặc một vài doanh nghiệp nắm giữ vai trò chi phối ( Điều khiển cạnh tranh- Có thể coi là độc quyền)

+ Các rào cản rút lui (Exit Barries) : Giống như các rào cản gia nhập ngành, rào cản rút lui là các yếu tố khiến cho việc rút lui khỏi ngành của doanh nghiệp trở nên khó khăn :

• Rào cản về công nghệ, vốn đầu tư
• Ràng buộc với người lao động
• Ràng buộc với chính phủ, các tổ chức liên quan (Stakeholder)
• Các ràng buộc chiến lược, kế hoạch.

Thị trường cung cấp dịch vụ viễn thông di động  Việt Nam hiện nay đã có rất nhiều nhà cung cấp  nhưng quyền lực chi phối thị trường vẫn nằm trong tay 3 nhà cung cấp dịch vụ viễn thông là Vina Phone , Mobifone và Viettel..  Nhu cầu sử dụng dịch vụ của Việt Nam tăng khoảng 5-10%/ năm, doanh thu, lợi nhuận của các nhà cung cấp cũng tăng với  con số tương đương. Mặc dù cho các rào cản gia nhập ngành, rào cản rút lui …. là cao, áp lực từ khách hàng không đáng kể nhưng đang có rất nhiều doanh nghiệp chuẩn bị gia nhập vào thị trường . Một điều đáng mừng hơn nữa là sự ra đời của ngành dịch vụ kèm theo dịch vu viễn thông như : Các tổng đài giải trí, cá cược, các dịch vụ khác mà điển hình gần đây là xem giá chứng khoán qua mạng di động. Với xu hướng này sức cạnh tranh trong nội bộ ngành sẽ ngày càng gia tăng và lúc đó người tiêu dùng sẽ ngày càng được tôn trọng hơn.

6. Áp lực từ các bên liên quan mật thiết (Stakeholder)

Đây là áp lực không được đề cập trực tiếp ngay trong ma trận nhưng trong quyển sách ” Strategic Management & Business Policy” của Thomas L. Wheelen và J. David Hunger có ghi chú về áp lực từ các bên liên quan mật thiết.
+ Chính phủ
+ Cộng đồng
+ Các hiệp hội
+ Các chủ nợ, nhà tài trợ
+ Cổ đông
+ Complementor  ( Tạm hiểu là nhà cung cấp sản phẩm bổ sung cho một hoặc nhiều ngành khác: Microsoft viết phần mềm để cho các công ty bán được máy tính, các doanh nghiệp khác có thể soạn thảo văn bản để bán được hàng …
Sau khi phân tích xong mô hình 5 áp lực, chúng ta có thể sử dụng nhóm chiến lược  để mô tả các doanh nghiệp trong ngành trên một đồ thị.Trong điều kiện hạn hẹp tôi sẽ đưa ra một số kiến thức cơ bản để xác định nhóm chiến lược.
+ Phương pháp xác định nhóm chiến lược: Xây dựng sơ đồ
+ Mục đích xây dựng : Phân biệt các doanh nghiệp với nhau và định vị các doanh nghiệp trên cùng một sơ đồ, từ đó giúp các doanh nghiệp có thể xác định vị trí của mình trên thị trường
+ Các tiêu chí sử dụng để xây dựng sơ đồ: Giá, chất lượng, công nghệ, thương hiệu, thị phần … và có thể xây dựng thành nhiều sơ đồ, nhiều cấp tiêu chí.

Đạt Eric

Lâu lắm mới dám uống say, sáng sớm dậy viết blog.

Đã sống trên mạng, chấp nhận làm celebrity dù mất cứ trong mảng lớn (mass) hay nhỏ-ngách (niche) đều phải chấp nhận rằng nó có thời. Những gì càng hot trên mạng thì càng tan nhanh. Nếu mọi người không tin thì cứ thử coi xem internet Việt Nam và thế giới có sản phẩm nào có sinh nhật thứ 10 trở đi. Những tượng đài có thể thành công và tự chết chỉ trong thời gian rất rất ngắn. Mười năm trước có thể Yahoo, AOL là tượng đài, nhưng bây giờ chỉ có Google và Facebook. Mười năm sau có thể chỉ còn Facebook hoặc bất cứ thứ gì. Đâu đó tôi đọc được rằng mạng internet là nơi có “challenge” rất lớn vì sức ép của ý tưởng và công nghệ có thể thay đổi ngành chỉ trong vài ngày chứ chưa nói đến vài tháng. Chỉ có một số giá trị là được giữ vững, tại sao Amazon và Ebay có thể có sinh nhật mười tuổi và còn có những sinh nhật thành công. Nhưng có điều nhỏ là các ông lớn này đều không phải quá thành công trong việc làm internet mà làm đầu tư. So giữa hai bạn này thì có lẽ nên ngả mũ kính phục Amazon về khả năng đánh giá sản phẩm và đầu tư.  Mười sản phẩm bạn ấy làm và mua lại thì đến 9 cái còn giá trị “long last”-lâu dài hay nhìn đâu xa như bạn Paypal mà mọi người hay nói là Mafia Battle với Ebay và sau này có hẳn một đội ngũ chỉ chuyên đi đầu tư các sản phẩm công nghệ. Case study Tây là thế nhưng nhìn đâu xa, ở Việt Nam có những bài học bỏ vài ba trăm nhìn thu một triệu đô và có bài học bỏ một triệu đô không thu nổi một triệu đồng VND.  Nhưng nếu bạn không uống bia thì bạn sẽ không biết vì đâu ai cũng lên mạng trình bày mọi thứ .

Suy cho cùng tôi cũng là một thằng ngu, thích chạy theo những điều phù du. Năm hai mươi tuổi tôi có một ước mơ nho nhỏ là được sống ở Sài Gòn, được làm những điều mình thích. Năm hai hai tuổi, tôi đã có tất cả những thứ mình muốn. Nhưng tôi lại chạy theo những điều phù du để rồi tự mình đánh mất toàn bộ và giờ là một con số không tròn trĩnh.

Lúc ra trường tôi cũng làm về internet, đấy là SAGA. Tôi hay theo các dự án có tiềm năng từ đầu. Nhưng đấy, riêng SAGA được vẽ ra với bao nhiêu tủ kính rồi cũng chìm nghỉm. Bài học ở SAGA khiến tôi tránh xa mạng khoảng hai năm. Sau khi quay lại thì mới thấy rằng quá nhiều đổi thay. May là còn quay lại kịp…

Đôi khi bạn theo đuổi là bạn phải dám đánh đổi. Cứ nhìn gì cho xa, nếu năm năm trước ai ai cũng đòi làm Bill Gate Việt Nam thì giờ chả ai còn nhắc lại tên Bill Gate quá nhiều mà là Apple, Facebook…Tại sao Steve Jobs bị ung thư, bị vợ bỏ, mất  toàn bộ sự nghiệp vẫn có thể trở lại Apple và thành công với toàn bộ các sản phẩm gây nghiện từ iPod đến Macbook hay làm ra Pixar để đại gia Walt Disney mua lại ở ngay mảng việc animation mà họ đã thành công  cả vài chục năm. Ai cũng có cái sai, nhưng chấp nhận sai để làm lại thì sẽ ít thất bại hơn là bạn không dám chấp nhận nó.

Tôi đã sai khi xách vali về Hà Nội sau tháng trước để cầu mong có sự ổn định và gần gia đình. Để sáu tháng sau quay lại Sài Gòn cảm giác như mình đã bị đá văng ra khỏi vòng xoay của nó. Sáu tháng ở Hà Nội tôi càng hiểu hơn về văn hóa, tôi đã có những thời gian đẹp như mình đang tuổi teen . Nhưng có khi tôi nhận ra mình chả thuộc về nơi ấy, tôi có cố thì tôi vẫn chỉ là tôi khi ngồi nghe chú rể hát như đêm qua và uống vokda Hà Nội.

Bằng giờ năm ngoái tôi là hot boi trên Texas Hold’Em Poker của Zynga trên Facebook.  Đấy là game duy nhất mà tôi có thể nghiên cứu nghiêm túc và theo đuổi nó đến tận giờ. Tôi có từ 1 chips tới 4B chips (top thế giới của Zynga lúc đấy là 60B chips). Lúc tôi ngồi chơi với Sami – một người bạn gốc Gahna (?) đang sống ở  Canada. Chính là người có 60B chips và cũng thịt của tôi 4B chips. Lúc tôi thua không còn 1 chips, Sami quay ra hỏi tôi đại loại là “sao mày ngu thế, mày có biết mày chỉ giữ lại 500M thì ngày mai mày có thể làm lại”. Tôi nói “Tao cầm 4B vào bàn và tao đặt cược với chính tao. Một là tao ăn của mày 60B hai là tao ra ngoài đường và làm lại.  Có thể 4B lúc đấy giá chợ đen (Zynga bán 44$/1M chips) là tao đang có 5.000$, mày thì có vài chục ngàn. Tao chỉ quan tâm đây là một game và tao sẽ không tiếc về nó”.  Nói là làm được, sau này tôi có cày lại ở hai account của hai người con gái. Từ 1 chips tôi đi lên được khoảng 100M chỉ trong một ngày, một đêm và khi không thích thì vào bàn lớn là all-in nếu say . Sami bạn tôi thì sao? Tôi chỉ gặp lại hai lần. Một lần thông báo tao bị hack 60B mà bọn Zynga không xử lý. Lần hai là cậu ấy tự làm lại với 2B và lại bị hack. Tôi đoán là cậu ấy bị cài 1 em malware tự chế. Các bạn khoai Tây rất ngại việc cài lại máy nên bạn tôi sau này bỏ luôn và không online lần nào nữa và nói luôn là không ai còn nhắc tên Sami ở trên Texas Hold’Em nữa. Những người bạn năm ngoái của tôi giờ cũng ít người có thể ra bia Hoàng Đạt mỗi buổi chiều để ngồi với tôi. List buddy của tôi trên đấy số người còn nhiều chips cỡ đại gia cũng không còn. Suy cho cùng đúng là nó là một trò chơi. Bạn vẫn có thể chơi hoặc bỏ đi. Nhưng cuộc đời có những cái không thể reset nổi. Chính thế tôi vẫn nghỉ mình là thằng nông nổi nhất, lúc nào cũng chạy theo những điều phù du được. Cứ cỗ bày ra trước mắt là hoắng lên mà không biết rằng đôi khi nó có vài hạt sạn mà lỗi tại mình không biết chọn chỗ, chọn thời gian để ngồi vào bàn. Poker là game duy nhất có thể đào tạo con người thay đổi cảm xúc của mình, gần như dân tài chính máu mặt đều có khả năng chơi Poker và phán đoán như một pro.

(Phố cũ, bia như xưa, người đã khác xưa)

Giờ đây tôi chỉ có một con đường chạy theo là công nghệ. Có thể tôi nhìn thấy xung quanh mình có những bạn bè đi từ Wave Tàu sắp lên Lexus với Bất động sản, Chứng khoán còn mình có lúc không có đủ tiền để mua vé máy bay chạy trốn Hà Nội. Cười mà đau đấy chứ. Nhưng cứ phải lao tới phía trước xem có gì không dù không biết phía trước có phải những điều phù du không nữa. Tôi không định khóc cho bản thân mình quá nhiều đâu.  Tôi rất thích những câu chuyện của Huyền Chip hay của bác Tủm. Huyền Chip là hot gơn đi con đường ban đầu giống hệt tôi, nhưng giờ những điều Huyền Chip làm khiến tôi ngả mũ thán phục. Còn bác Tủm thì tôi thích cách nhìn cuộc sống đầy chua chát dù thực ra bác nhìn ở khía cạnh của một ông ngồi lexus có chảo trên đầu . Có điều bác Tủm cay nghiệt quá, đôi khi xót xa. Những người sống ở Sài Gòn rất lạc quan, có thể hôm nay mất toàn bộ nhưng không ai tự dồn mìnhvào đường cùng cả. Vì còn có thể nhậu, còn có thể say thì mai còn đôi bàn tay, còn cái đầu có thể làm lại hết. Tất nhiên là làm lại cái gì?

Giờ đi ăn bún bò Huế nhỉ? Mới hôm qua ngồi đó, ông chủ là dân Huế 100%, béo béo, bụng bự giống tôi, giá cũng bằng một bát phở mà phở Sài Gòn thì nhạt thếch, toàn rau với giá đỗ. Con gái Huế thì nói thật là miễn chế.

Ối tôi vẫn là một thằng ngu thích chạy theo những điều phù du…..

Recorded By Bobby Bare

I’m five hundred miles away from home

Teardrops fell on mama’s note when I read the things she wrote

She said “We miss you son, we love you, come on home”

Well I didn’t have to pack I had it all right on my back

Now I’m five hundred miles away from home

Away from home away from home cold and tired and all alone

Yes I’m five hundred miles away from home

I know this is the same road I took the day I left home

But it sure looks different now

Well I guess I look different too cause time changes everything

I wonder what they’ll say when they see their boy looking this way

Oh I wonder what they’ll say when I get home

Can’t remember when I ate it’s just thumb and walk and wait

And I’m still five hundred miles away from home

If my luck had been just right I’d be with them all tonight

But I’m still five hundred miles away from home

Away from home away from home…

Người ra đi đầu không ngoảnh lại. Sau lưng thềm nắng, lá rơi đầy

….Sài Gòn mùa mưa năm nào

Mùa mưa cái xứ xa hoa này bắt đầu vào trưa- chiều, mưa xối xả chỉ vài tiếng là đường phố lại sạch sẽ cùng lúc với mặt trời tắt dành cho cái cảm giác ẩm và mát mẻ. Ngày Chủ nhật sắp kết thúc mà mới đánh vật xong chai Vokda HN, mỗi thằng bận một việc nên tiệc tan. Lúc đấy chỉ ước có chú rể và cây đàn với bài “Nỗi lòng người đi”. Nhưng điện thoại cho đủ loại bạn bè, ai cũng bận bịu với gia đình, con cái và bạn gái. Thằng tôi lại thất thểu café một mình với bộ mặt bơ phờ.

Quán cafe ngàn sao tại trung tâm thành phố lúc nào chả nhộn nhịp, đôi đôi cặp cặp. Một mình với ly cafe đá ngẫm nghĩ cuộc đời. Đã quá hai xịch tuổi rôì mà vẫn lang thang, mắt mơ màng nhớ những ngày mưa Hà Nội. Bống nhiên bàn đối diện có hai cô bé mới ngồi, có phải tại rượu hay tại trời tối nên tôi thoáng giật mình. Cái cảm giác mười năm trước trở lại, lấy tay dụi dụi mắt mấy phát nhỡ nhầm. Nhưng tự nhiên cô bé nháy mắt, nhoẻn miệng cười.

Con gái Sài Gòn chỉ có thể làm quen khi ngồi chung quán café, đi đường chạy xe mà xin số điện thoại chúng nó đạp cho một cái vì tưởng bọn dê già hoặc giật điện thoại. Tất nhiên để xin số điện thoại của người con gái dễ thương đối diện với tôi không khó. Tôi ra dấu, tay ngoắc lên làm tai nghe, mắt hấp háy, không biết lưỡi có thè ra như chó cún không. Chắc ngộ nghĩnh lắm nên bàn bên kia cười khúc khích. Tín hiệu trả lời bằng các ngón tay: Không, chín, bốn, sáu, hai, không, năm…và một cái nháy mắt. Tôi đưa tay chỉ đồng hồ rồi chuồn. Đường Phạm Ngọc Thạch -Nhà thờ Đức bà – Đồng Khởi – Nguyễn Huệ hôm nay dài và vui hơn.

Một câu chuyện lại bắt đầu…

Một sáng Chúa nhật buồn, đang nằm nghe nhạc rè rè từ cặp loa máy tính thì điện thoại rung.

“Em nè, anh đang làm gì đó?”
“Đang nghe nhạc…”
“ 8h, anh đợi em ở phà Thủ Thiêm, mình đi café nghe nhạc…”

Tôi ở trung tâm thành phố, nơi xa hoa và hiện đại nhất. Đối diện bên kia bờ sông là Q.2. Nếu đi đường chim bay thì độ hai trăm mét, chim đi bộ thì bốn cây số, còn chim đi phà Thủ Thiêm thì 15 phút một chuyến. Bên kia bờ sông là một cuộc sống yên bình, buồn nhưng dễ chịu với những hàng dừa nước xanh một màu mỗi khi ngồi trên cửa sổ lầu bảy nhìn xuống.

“Anh thích nhạc gì?”

Một câu hỏi khó trả lời nhất từ trước đến giờ. Biết giải thích là mình thích nhạc gì? Nhạc nào cũng nghe và nhạc nào cũng nhảy theo được. Tạp phí lù hết chắc chỉ trừ ca trù. Chính vì cái tính dễ dãi như thế nên lang thang ở đâu cũng nghe được nhạc, cũng ngồi được café và mân mê với những giai điệu vớ vẩn.

“Còn tùy vào em thích gì nữa”

Em có một cuộc sống đơn giản, một con chiên ngoan đạo, sống trong cảnh thanh bình bên cạnh một Sài Gòn đầy xô bồ, một Sài Gòn mà cuộc sống của nó nhanh đến mức không ai kịp nhận ra mình đã thay đổi như nào chỉ sau một đêm. Sáng Chúa nhật nào em cũng đi lễ sớm, rồi em hẹn tôi dạo quanh Sài Gòn ăn sáng, café và những câu chuyện không đầu không cuối. Có nhiều sự khác biệt về văn hóa nhưng mỗi câu chuyện nếu không đồng nhất đều là sự im lặng.

“Sao anh lại thích Sài Gòn?”
“ Sao anh cứ thích những bài hát về Hà Nội?”
“Sao tuần nào anh cũng nhậu?”
“Sao anh không đi du lịch? Anh lên nhà ba má em có trang trại trên Bảo Lộc. Ba em vui tính lắm….lâu lâu lên đồi núi cho đổi gió anh”
“Sao anh hay về Hà Nội?”
“Sao anh chưa lấy vợ đi?”

Biết bao nhiêu câu hỏi mà không có câu trả lời. Những điều tôi không nói ra, thì tôi viết ra, ở đâu đấy trên mạng, ở đâu đấy trên máy tính. Những câu chuyện mà em không hiểu hoặc chỉ tròn xoe mắt để nghe. Những câu chuyện không đủ ngắn đủ dài về cuộc đời và những điều trăn trở. Với một người sống đơn giản, cuộc sống của họ sẽ không lo toan. Hãy để yên cho họ như vậy và bình thản với cuộc sống đấy.

Phà Thủ Thiêm nhìn từ phía Q2. Nguồn: Internet

Tôi đi ra đi vào liên tục. Biết bao lần thay đổi. Những buổi sáng Chúa Nhật thưa thớt dần. Nhiều đêm ngồi uống rượu với chú hàng xóm nhìn sang bên kia sông qua ô cửa sổ ở hành lang. Ánh đèn cầu Thủ Thiêm in bóng xuống sông Sài Gòn lại có một chút day dứt. Nhưng khi cuộc đời mình còn lênh đênh mình đâu thể cầu mong sự bình yên.

Sài Gòn dần về cuối mùa mưa. Tôi vẫn chưa dứt khoát việc mình sẽ ở đâu thời gian tiếp theo. Mỗi khi lang thang góc dinh Độc Lập – NTMK- Huyền Trân Công Chúa, hoa sữa thoang thoảng với những cơn mưa còn sót tự nhiên thèm về Bắc ghê gớm. Nhớ những mùa đông, hoa sữa thoang thoảng góc Quang Trung – Nguyễn Du. Nhưng khi tỉnh giấc sau những điều xám xịt, Sài Gòn lại bừng lên vẻ quyến rũ mới mẻ như cô gái trẻ đang tuổi hai mươi. Không nồng nàn như Hà Nội nhưng đầy sức sống và thu hút. Lại một niềm vui níu chân như kẻ đứng giữa ngã ba đường.

Noel năm ấy tôi ở nhà một mình. Thường những ngày lễ tôi ở nhà một mình, mở cửa sổ nhìn phố phường Sài Gòn tấp nập mà cảm thấy vui. Đôi khi hạnh phúc không phải là hòa nhịp với cuộc sống mà nhìn nó trôi qua. Tôi đi Đà Lạt – Phan Thiết sau khi năm mới bắt đầu và để hiểu mình cần những gì ở trước mắt. Em có nhắn tin nhưng hoặc là tôi bận hoặc là tôi không có sóng điện thoại nên không trả lời. Em nhắn tôi em đang ở trên Bảo Lộc, nếu nghỉ lễ anh lên chơi được thì qua với gia đình. Tôi phóng xe qua Bảo Lộc, kịp nhớ được chuyện của ông nhạc sĩ họ Trịnh với bài hát “Chiều một mình qua phố” rồi rồ ga lên với cái se se lạnh và những cô gái mặc áo bông của thành phố mộng mơ.

Thời gian đủ dài để quên những sáng Chúa Nhật, quên một số điện thoại, quên mất thói quen cố gắng T7 không nhậu quá khuya để sáng CN dậy sớm…

Noel vừa rồi, điện thoại tôi rung lên

“Anh à, năm nay anh ở Sài Gòn hay Hà Nội? Anh có hạnh phúc không?”

Tôi tắt máy, không nhắn lại. Tôi đang ở Hà Nội và đang lang thang ngoài đường đi tìm một niềm vui mới với tiết trời lạnh của Hà Nội. Tôi có quay lại Sài Gòn một lần. Chuyến phà cuối cùng qua cầu Thủ Thiêm, trời Sài Gòn đầy sao và hàng loạt câu hỏi tại sao.

“Mùa thu năm nay em sẽ ra Hà Nội. Anh có đưa em đi chơi không?”
“Hà Nội mùa thu thì có những gì hả anh?”
“Hà Nội nóng thế anh chịu làm sao?”
“Bao giờ anh lại quay lại?”

Hà Nội mùa thu mấy năm rồi anh không biết. Nhưng năm nay chắc cũng có sấu rụng, cũng có cốm, cũng có hoa sữa, có thể là cái lạnh mang mác như cuối mùa mưa Sài Gòn. Nó thân quen nhưng xa lạ với một người chưa từng tới Hà Nội như em. Tôi bỏ Sài Gòn về Hà Nội một thời gian. Để có một mùa đông, một mùa xuân và đang trải qua một mùa hè. Những câu chuyện Sài Gòn cũng theo nó phai nhạt dần…

Hôm nay, một sáng trời Hà Nội mát mẻ, trà chanh nhà thờ nhạt thếch. Ngồi nghe cha xứ giảng đạo bên trong, bên ngoài mấy thằng giai ngồi chém gió. Một vài con chiên ngoan đạo chân dài tới nách, mặt thánh thiện bước ra. Tự nhiên cảm xúc cũ trôi lại.
Thèm tin nhắn: “Sáng mai, 8h phà Thủ Thiêm anh nha” và mở máy bật “Bài thánh ca buồn” nghe cho nó có tí hồng tím.

“Rồi những đêm thánh đường đón Noel
Lang thang qua miền giáo đường dấu yêu
Tiếng thánh ca ngày xưa vang đêm tối
Nhớ quá đi thôi giọng hát ai buồn
Đêm thánh vô cùng lạnh giá hồn tôi”
Và một ước mơ mới ….

Hà Nội
Ngày .. tháng…năm 2010

Có nhiều lời dịch cho thuật ngữ này nhưng có vẻ cách lý giải là “Các quy tắc ứng xử” là khá khớp nghĩa.

“Principles, values, standards, or rules of behavior that guide the decisions, procedures and systems of an organization in a way that (a) contributes to the welfare of its key stakeholders, and (b) respects the rights of all constituents affected by its operations.”
Tại sao lại là Code of Conduct?

Thông thường các tổ chức, các nhóm, các cộng đồng sẽ luôn có những cá thể, tập thể và bao xung quanh nó là các hành vi ứng xử của từng người, từng nhóm tác động lên chủ thể gốc (lằng nhằng nhỉ?). Các hành vi ứng xử này tác động đa chiều và sẽ lái các chủ thể đi theo các hướng cả có lợi và không có lợi. Code of Conduct sẽ dựa trên mục tiêu, hướng đi của cộng đồng để đưa ra các khái niệm, các quy định (luật) và những đối tượng liên quan sẽ phải tuân thủ. Code of Conduct có dựa trên Luật pháp nhưng lại tập trung vào hành vi ứng xử của người với người, người với cộng đồng….

Social Network/Online Community và Code of Conduct

Mạng xã hội thông thường sẽ do cộng đồng xây dựng và phát triển. Sẽ có những 1. Người sáng lập (creator,admin),2. Những người tham gia dẫn dắt (leader), 3. Những người tham gia đóng góp (contributor), có những người đọc (reader), những người quan tâm (stakeholder), những người tham gia thông thường (member) và cả những người phá rối.

Phần lớn những nhóm người số 1,2 có mục tiêu tham gia rất rõ ràng và chính kiến tranh luận riêng. Họ thường tuân thủ rõ các quy định TOS và Code of Conduct của cộng đồng. Phần lớn các giá trị Code of Conduct sẽ do họ tạo ra, xây dựng và (có thể) viết lên. Những thành phần liên quan 3,4 sẽ có hai xu hướng bị lái theo nhóm 1,2 hoặc nhóm phá rối 5.

Phá rối không có nghĩa quá xấu mà thông thường là những nhóm đi ngược lại quyền lợi của cộng đồng. Ex: Cộng đồng sinh ra để học tập thì lại sử dụng để “săn gái”, để thể hiện những ý nghĩ bệnh hoạn của mình. Những người creator/admin, leader v.v sẽ không thể hài lòng với nhóm người này được. Còn Stakeholder thì gió chiều nào che chiều ấy. Nếu không có Code of Conduct cộng đồng dễ biết thành website xxx, mất đi ý nghĩa ban đầu. Những người tham gia tích cực sẽ rời bỏ dần và cộng đồng không khác gì cái chợ tình. Hành vi thì rất là nhiều, nói ra không hết….nhưng tập hợp các hành vi không tốt, ngược với Code of Conduct sẽ phá vỡ cộng đồng.

Xây dựng Code of Conduct?

Việc xây dựng tất nhiên là phải tiến hành, nhưng không có nghĩa nó chỉ nằm ở việc đưa ra TOS mà còn là tính đóng góp của cộng đồng. Tất nhiên không phải ai cũng có quyền đóng góp mà những người nhóm 1,2 và 3,4 sẽ là những nhân tố tích cực. Nếu nhóm 5 mà được đội lên đầu và muốn đưa ra những quy luật để thỏa mãn họ thì chỉ có hai con đường –> Sugar you you go hoặc tuân thủ những điều khoản của Code of Conduct. Không nên cố níu giữ những người không có tinh thần đóng góp vào giá trị của cộng đồng. Khi đã thống nhất về luật chơi thì hãy tuân thủ nó hoặc lượn. Hơi đâu mà đi giải thích dài dòng, mất thời gian (Tôi cũng vậy, dù tôi cũng đã từng là creator/ leader và member của các cộng đồng đấy)

Tạm vậy, nghỉ đã.

Đạt Eric

Năm mới đã đến với tôi tự nhiên và bất ngờ với những bông pháo trên hồ Tây và những hạt mưa xuân. Năm mới lại già thêm một tuổi, trưởng thành hơn một chút và biết lo toan hơn.

Năm cũ tôi đã để dành thời gian để biết con người muốn gì, cần làm gì và đam mê công việc nào. Năm nay chỉ là thực hiện những kế hoạch đã đề ra, những việc năm cũ còn chưa xong và những ước mơ còn dang dở.

Rồ ga nào

City To City – The road ahead

The road ahead is empty
It’s paved, with miles of the unknown
Whatever seems to be your destination
Take life the way it comes, take life the way it is
Horizon in the distance
So close, and yet so far away
You shouldn’t be surprised when on arrival
The dream has flown away
And fear is not here to stay
The road ahead never gives away the promise
The road ahead is a highway or a dead-end stream
A dead-end stream
Raindrops on your windscreen
They fall from heaven or from hell
You drive into the light or into darkness
Incertainty as your guide
The road ahead never gives away the promise
The road ahead is a highway or a dead-end stream
The road ahead never answers any questions
And nothing is sure al the way, not even tomorrow
With miles of the unknown ahead of you
The road ahead is empty
It’s paved, with miles of the unknown
Whatever seems to be your destination
Take life the way it comes, take life the way it is

P/s: Ảnh minh hoạ được lấy từ Facebook của một người bạn đã unfriend

Xin trích dẫn bài viết của  Thích Nhất Hạnh và bài hát Bông Hồng Cài Áo do Khánh Ly thể hiện.  Bonus thêm cái ảnh kết quả tìm kiếm Google khá bất ngờ.

Ý niệm về mẹ thường không thể tách rời ý niệm về tình thương. Mà tình thương là một chất liệu ngọt ngào, êm dịu và cố nhiên là ngon lành. Con trẻ thiếu tình thương thì không lớn lên được. Người lớn thiếu tình thương thì cũng không “lớn” lên được. Cằn cỗi héo mòn.
Ngày mẹ tôi mất, tôi viết trong nhật ký: Tai nạn lớn nhất đã xẩy ra cho tôi rồi! Lớn đến mấy mà mất mẹ thì cũng như không lớn, cũng cảm thấy bơ vơ, lạc lõng, cũng không hơn gì trẻ mồ côi. Những bài hát, bài thơ ca tụng tình mẹ bài nào cũng dễ, cũng hay. Người viết dù không có tài ba, cũng có rung cảm chân thành; người hát ca, trừ là kẻ không có mẹ ngay từ thuở chưa có ý niệm, ai cũng cảm động khi nghe nói đến tình mẹ.

Những bài hát ca ngợi tình mẹ đâu cũng có, thời nào cũng có. Bài thơ mất mẹ mà tôi thích nhất, từ hồi nhỏ, là một bài thơ rất giản dị. Mẹ đang còn sống, nhưng mỗi khi đọc bài thơ ấy thì sợ sệt, lo âu…. sợ sệt lo âu một cái gì còn xa, chưa đến, nhưng chưa chắc chắn phải đến :

Năm xưa tôi còn nhỏ
Mẹ tôi đã qua đời !
Lần đầu tiên tôi hiểu
Thân phận trẻ mồ côi.
Quanh tôi ai cũng khóc
Im lặng tôi sầu thôi
Để dòng nước mắt chảy
Là bớt khổ đi rồi…
Hoàng hôn phủ trên mộ
Chuông chùa nhẹ rơi rơi
Tôi thấy tôi mất mẹ
Mất cả một bầu trời.

Một bầu trời thương yêu dịu ngọt, lâu quá mình đã bơi lội trong đó, sung sướng mà không hay, để hôm nay bừng tỉnh thì thấy đã mất rồi. Người nhà quê Việt nam không ưa cách nói cao kỳ. Nói rằng bà mẹ già là kho tàng của yêu thương, của hạnh phúc thì cũng đã là cao kỳ rồi. Nói mẹ già là một thứ chuối, một thứ xôi, một thứ đường ngọt dịu, người dân quê đã diễn tả được tình mẹ một cách vừa giản dị vừa đúng mức:

Mẹ già như chuối ba hương
Như xôi nếp một, như đường mía lau.

Ngon biết bao! Những lúc miệng vừa đắng vừa nhạt sau một cơn sốt, những lúc như thế thì không có món ăn gì có thể gợi được khẩu vị của ta. Chỉ khi nào mẹ đến, kéo chăn đắp lên ngực cho ta, đặt bàn tay (Bàn tay ? hay là tơ trời đâu la miên ?) trên trán nóng ta và than thở “khổ chưa, con tôi “, ta mới cảm thấy đầy đủ, ấm áp, thấm nhuần chất ngọt của tình mẹ, ngọt thơm như chuối ba hương, dịu như xôi nếp một, và đậm đà lịm cả cổ họng như đường mía lau. Tình mẹ thì trường cửu, bất tuyệt; như chuối ba hương, đường mía lau, xôi nếp một ấy không bao giờ cùng tận.

Công cha như núi Thái sơn,
nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Nước trong nguồn chảy ra thì bất tuyệt. Tình mẹ là gốc của mọi tình cảm yêu thương. Mẹ là giáo sư dạy về yêu thương, một phân khoa quan trọng nhất trong trường đại học cuộc đời. Không có mẹ, tôi sẽ không biết thương yêu. Nhờ mẹ mà tôi được biết tình nhân loại, tình chúng sinh; nhờ mẹ mà tôi biết được thế nào là tình nhân loại, tình chúng sinh; nhờ mẹ mà tôi có được chút ý niệm về đức từ bi. Vì mẹ là gốc của tình thương, nên ý niệm mẹ lấn trùm ý thương yêu của tôn giáo vốn dạy về tình thương.

Mẹ là một dòng suối, một kho tàng vô tận, vậy mà lắm lúc ta không biết, để lãng phí một cách oan uổng. Mẹ là một món qùa lớn nhất mà cuộc đời tặng cho ta, những kẻ đã và đang có mẹ. Đừng có đợi đến khi mẹ chết rồi mới nói: “trời ơi, tôi sống bên mẹ suốt mấy mươi năm trời mà chưa có lúc nào nhìn kỹ được mặt mẹ!”. Lúc nào cũng chỉ nhìn thoáng qua. Trao đổi vài câu ngắn ngủi. Xin tiền ăn quà. Đòi hỏi mọi chuyện. Ôm mẹ mà ngủ cho ấm. Giận dỗi. Hờn lẫy. Gây bao nhiêu chuyện rắc rối cho mẹ phải lo lắng, ốm mòn, thức khuya dậy sớm vì con. Chết sớm cũng vì con. Để mẹ phải suốt đời bếp núc, vá may, giặt rửa, dọn dẹp. Và để mình bận rộn suốt đời lên xuống ra vào lợi danh. Mẹ không có thì giờ nhìn kỹ con. Và con không có thì giờ nhìn kỹ mẹ. Để khi mẹ mất mình có cảm nghĩ: “Thật như là mình chưa bao giờ có ý thức rằng mình có mẹ!”

…
Chiều nay khi đi học về, hoặc khi đi làm việc ở sở về, em hãy vào phòng mẹ với một nụ cười thật trầm lặng và thật bền. Em sẽ ngồi xuống bên mẹ. Sẽ bắt mẹ dừng kim chỉ, mà đừng nói năng chi. Rồi em sẽ nhìn mẹ thật lâu, thật kỹ để trông thấy mẹ và để biết rằng mẹ đang còn sống và đang ngồi bên em. Cầm tay mẹ, em sẽ hỏi một câu ngắn làm mẹ chú ý. Em hỏi: ” Mẹ ơi, mẹ có biết không ?” Mẹ sẽ hơi ngạc nhiên và sẽ hỏi em, vừa hỏi vừa cười “Biết gì?” Vẫn nhìn vào mắt mẹ, vẫn giữ nụ cười trầm lặng và bền, em sẽ nói: “Mẹ có biết là con thương mẹ không ?” Câu hỏi sẽ không cần được trả lời. Cho dù người lớn ba bốn mươi tuổi người cũng có thể hỏi một câu như thế, bởi vì người là con của mẹ. Mẹ và em sẽ sung sướng, sẽ sống trong tình thương bất diệt. Mẹ và em sẽ đều trở thành bất diệt và ngày mai, mẹ mất, em sẽ không hối hận, đau lòng.

…
Ngày Vu Lan ta nghe giảng và đọc sách nói về ngài Mục Kiền Liên và về sự hiếu đễ. Công cha, nghĩa mẹ. Bổn phận làm con. Ta lạy Phật cầu cho mẹ sống lâu. Hoặc lạy mười phương Tăng chú nguyện cho mẹ được tiêu diêu nơi cực lạc, nếu mẹ đã mất. Con mà không có hiếu là con bỏ đi. Nhưng hiếu thì cũng do tình thương mà có; không có tình thương hiếu chỉ là giả tạo, khô khan, vụng về, cố gắng mệt nhọc. Mà có tình thương là có đủ rồi. Cần chi nói đến bổn phận. Thương mẹ, như vậy là đủ. Mà thương mẹ không phải là một bổn phận.
….

Đó là điệp khúc tôi muốn ca hát cho anh nghe hôm nay. Và anh hãy ca, chị hãy ca cho cuộc đời đừng chìm trong vô tâm, quên lãng. Đóa hoa mầu hồng tôi cài trên áo anh rồi đó. Anh hãy sung sướng đi.

Lược trích tản văn của thiền sư Thích Nhất Hạnh

Tôi không thể giỏi văn như anh Phan An để có “Những câu truyện Sài Gòn” hay nhiều nỗi buồn và tâm sự kiểu anh Rắn với “Sài Gòn của tôi”, tôi chỉ có những câu chuyện về Sài Gòn cùng những kỉ niệm của riêng mình.

Sài Gòn với tôi như một cô gái đang ở tuổi chín, nảy nở, rực rỡ và quyến rũ. Sài Gòn không có nhiều nét riêng, con người Sài Gòn cũng thế, đều là dân tứ xứ tới. Nhưng ở Sài Gòn có những nét khác xa sự kiêu kì, khinh khỉnh của Hà Nội hay nét lặng thầm nhẹ nhàng của Huế, cũng khác xa những con người Tây Nguyên hay miền Tây … Sài Gòn đơn giản, dễ sống, dễ gần nhưng khó thân. Nhiều người nói con gái Sài Gòn dễ yêu, dễ gần nhưng cưới rất khó, điều này trái ngược với con gái các vùng khác. Đúng, Sài Gòn vồn vã, nhanh với guồng quay của cuộc sống mà đôi khi tôi cũng quên mất mình đang ở đâu và ngày hôm nay là ngày nào.

Sài Gòn trong tôi là những góc phố, những con đường quanh chung cư tôi ở. Người ta bảo ở trung tâm sướng, tôi cũng thấy vậy. Tôi may mắn quá nhiều khi vào Sài Gòn, không phải vật lộn hay vất vả bon chen với cuộc sống.  Tôi đã quá yên bình, sống sung túc để đôi khi tôi nhận ra mình đang có nhiều thứ hơn mình tưởng. Hồi mới vào, tối tôi hay nhìn ra đường Nguyễn Huệ ngắm mọi người qua lại để đỡ nhớ nhà. Nhưng tôi đã mải mê quá nhiều thú vui tầm thường mà bỏ lỡ những ngày Chủ Nhật dậy nghe nhạc sống Flamenco tại Nhà hát Thành Phố hay là đi dạo quanh để ngắm nghía những cuốn sách, những đồ công nghệ mình yêu thích.

Tôi có nhiều thời gian, vậy mà sao tôi lại sống gấp gáp để không nhận ra đối diện căn phòng mình ở là quán cafe có lẽ đẹp nhất Sài Gòn và rất yên tĩnh để làm việc. Tôi đã bỏ lỡ bao nhiêu buổi chiều không ngồi ở cafe Đá nhìn Sài Gòn nắng vàng rực rỡ. Tôi đã bỏ lỡ nhiều buổi sáng bình minh nếu không có men rượu, bia thì không khí thật mát mẻ và dễ chịu. Tôi nợ Sài Gòn nhiều.

Sài Gòn trong tôi là những người bạn. Tôi chơi chủ yếu với anh em TL – TNXM Sài Gòn, những người cũng xa quê hương và đang sống, làm việc tại đây như tôi. Mỗi người là một câu chuyện để vẽ vào bức tranh Sài Gòn của tôi. Những người bạn khác tôi đã gặp trong hai năm qua thực sự không để lại ấn tượng trong tôi về tình cảm cũng như sự sâu sắc. Người Sài Gòn thế mà, vui thì nhậu, có tiền thì tới hết tiền thì lui. Chỉ khi nào bạn đang đứng ở phía cuối con đường bạn mới hiểu giá trị của những người bạn, đồng nghiệp hay những người hứa hẹn với bạn nhiều điều. Đôi khi những người lạ, không quen biết lại mang tới cơ hội cho bạn. Tôi có may mắn không khi tôi đã từng được nhiều người đưa tay một cách bất ngờ. Người bạn tên Kỳ ở Phan Thiết, chủ cửa hàng điện thoại ở Đà Lạt, những người hàng xóm tốt bụng có thể coi nhà, đóng hộ những thứ tiền lặt vặt dùm tôi cả năm hay người bạn không tên dìu tôi khi tôi say xỉn ngoài đường về nhà, còn cẩn thận buộc túi của tôi vào xe, điện thoại và ví tiền để trong cốp và còn gọi điện hỏi thăm ngay khi tôi mới tỉnh rượu.

Sài Gòn trong tôi là cuộc sống tự lập, một mình. Cuộc sống mà tôi đã đi khá sát, thực tế chứ không như cuộc sống ở Hà Nội. Để hiểu con người, tính cách và văn hóa đôi khi phải trả giá khá nhiều. Nhưng như vậy cũng là một  vốn quý rồi . Nơi đâu có cuộc sống xa hoa nhất thì cũng có những mảnh đời bất hạnh nhất như Chú rể, anh Dũng – một người bạn vỉa hè của tôi – người bán cả ngày không được bao nhiêu tiền mà lúc nào thấy tôi cũng cho đồ, khi là đôi sừng đèn đỏ, khi là chiếc nhẫn nhấp nháy…và lâu lâu gọi điện hỏi tôi có buồn không để rủ đi nhậu.

Điều đáng tiếc là tôi chưa có mối tình nào ở Sài Gòn. Chắc tại tôi khó tính và thích sống một mình. Cơ hội cho một mối tình Sài Gòn giờ đã bị giảm xác suất đi nhiều rồi. Cái duyên cái số nó vồ lấy nhau mà. Các bạn gái Sài Gòn đừng ối á . Đời còn dài tương lai còn rộng mà.

Hai câu đối này coi như kết thúc bài viết này và những tình cảm còn dang dở…mọi điều đâu nói bằng lời là hết đâu. Nhỉ?

Sài Gòn

Mùa khô 2010

Khi viết ra những dòng này, tôi đang ngồi trong quán cafe quen thuộc và nhìn dòng người vội vã đi về nhà vào giờ tan tầm. Đây đâu phải lần đầu tiên tôi nhìn mọi người như thế, nhưng lần này chính tôi lại hỏi tôi mình có cần cảm giác như họ không? Cảm giác mệt mỏi sau một ngày và được về nhà, ăn bữa cơm gia đình với người thân.

Tôi thấy mình thay đổi nhiều, tôi đã không còn phải bỡ ngỡ như những ngày đầu vào Sài Gòn nữa. Giờ những góc phố, những quán xá và con người tôi đã biết hết. Đã có những giây phút sống nông nổi, trầm lặng, có bạn bè hay chỉ một mình. Có những giây phút đam mê công việc, hết mình vì nó và cả một thời gian dài chỉ biết chơi, nhìn đời trôi qua.

Tôi đã đặt câu hỏi, cân nhắc nhiều lần. Nhưng rồi tôi biết rằng mình đang cần điều gì, những thứ gì ở phía trước và phía sau đang chào đón tôi.

Về nhà đây, sẽ xa Sài Gòn một thời gian đấy.