Quanh quẩn lướt này lướt kia tranh thủ viết vài dòng cho đỡ lãng quên.

Có một người bạn nói với tôi, khi không biết làm gì, thì nên viết. Vì viết sẽ giúp con người ta khỏi phải nghĩ và miên man lang thang trên mạng. Giờ tôi thấy điều dấy đúng.

Gõ tên website nghe nhạc quen thuộc, nó là một cái radio online đã được tôi customize theo ý thích của mình. Trong bữa chém gió vui vui với NCT. Tôi có so sánh giữa Zing, Nhaccuatui và các social music và online radio của khoai Tây.  Tôi lý giải đơn giản về việc mình sẵn sàng trả tiền cho Last.fm 3$ mỗi tháng hay  phải dùng dịch vụ free của www.jango.com dù cho đôi khi đang nghe những bài mình thích lại bị chèn quảng cáo hoặc một giọng dở hơi của tụi sponsor bỏ 100$ để mong làm ca sĩ.  Không biết tôi nghe từ www.jango.com từ bao giờ. Nhưng từ website này tôi đã được tiếp xúc với các dòng nhạc mới mẻ với tôi như Traditional Pop, Folk, Country và biết bao những tình khúc đã ghi dấu trong tôi trong hai năm qua.  Đơn giản tôi chỉ cần gõ tên một ca sĩ, một bài hát yêu thích là sẽ có cả một hệ thống sẽ hỗ trợ và giúp tôi chọn thêm bài tiếp theo phù hợp. Và gần như tôi không phải làm gì nhiều mà chỉ là like, unlike, next song

Nhiều người vẫn ca thán rằng làm internet Việt Nam thì việc thu phí premium hoặc subscription là rất khó khăn. Nếu nói người Việt Nam không chịu đóng tiền thì không phải. Theo thống kê thì mỗi tháng doanh thu các dịch vụ VAS trên điện thoại di động có thể lên tới cả trăm tỷ chia đều cho các nhà đài và các CPs (nhà cung cấp dịch vụ).  Theo tôi vấn đề đang nằm ở chưa có các sản phẩm đủ tốt về công nghệ, chăm sóc khách hàng cũng như cách thức thu tiền (thanh toán) tốt. Dù rằng các website của Việt Nam giờ mới dựa vào nguồn thu chủ yếu là đến từ quảng cáo. Nhưng tôi tin trong thời gian tới mô hình này sẽ phát triển và dần tăng về % người sẵn sàng bỏ tiền để sử dụng dịch vụ (nếu tốt) và sẽ từ chối nếu có sản phẩm thay thế tốt hơn (free).

Sự thay đổi này tôi có thể ví dụ bằng hình thức kích hoạt thành viên của Enbac.com (VCC) trong tháng 4. Rất rất nhiều người ban đầu kêu ca phàn nàn về việc phải đóng phí này phí kia và thấy không hợp lý thậm chí còn có cả tranh cãi. Nhưng cuối cùng thì mọi việc vẫn êm xuôi. Thành viên mua bán trên Enbac.com có lẽ hiểu rằng với số tiền bỏ ra không đáng kể nhưng đảm bảo việc kinh doanh lâu dài thì vẫn phải bỏ hầu bao ra thay vì phải chọn kênh phân phối khác. Thâm chí tôi có thể lạc quan rằng sau này gian hàng đảm bảo hoặc các vị trí VIP của Enbac.com tăng giá vẫn có (thậm chí nhiều người mua) miễn là Enbac.com vẫn là kênh bán hàng hiệu quả (ở thị trường HN). Còn trong HCM thì vẫn là 5giay.vn là chủ đạo rồi. Tôi không thích mô hình của vatgia.com lắm vì vatgia có vẻ sử dụng quá nhiều nhân lực (chủ yếu là nhân viên kinh doanh) để phát triển thị trường trong khi nếu công nghệ ổn có thể tiết kiệm được nhân lực này.

Phần cuối cùng để điểm danh nốt một xu hướng đang ồn ào trong vài tháng qua là mô hình “group buying” trong đó website nổi nhất của Mỹ là Groupon. Mô hình này đang là cơn sốt trên toàn thế giới với tốc độ tăng trưởng chóng mặt, đặc biệt ở TQ có hàng chục tới cả trăm nghìn website học theo mô hình này và cũng rất thành công. Cá nhân tôi nghĩ với thị trường như TQ thì chỉ cần clone sản phẩm là đủ phục vụ thị trường với ba trăm triệu người online.

Điểm lại thị trường Việt Nam thì khởi đầu đã có một số website như Groupon.vn (Giờ là phagia.com.vn) – clone của Groupon, Cungmua (cùng cty với tichluydiem.com) clone LivingSocial đi trước. Tiếp theo là VC Corp với thử nghiệp muachung.kenh14.vn (tiện thể VC cũng vừa ra cổng thanh toán, điều rất thuận lợi so với các). Sắp tới diadiem.com cũng ra mắt kênh của mình và vừa rồi tôi có ngó qua thì Vatgia cũng đang tuyển người để phục vụ sản phẩm “mua nhóm”, hóng thêm thì nghe đồn VTC cũng đang ngó nghiêng. Vậy là cũng gần đủ mặt anh tài rồi. Sắp đánh nhau vỡ đầu đến nơi.

Dưới quan điểm cá nhân tôi nghĩ mô hình dạng Groupon không phải là không phát triển được, thậm chí dễ vì khả năng làm nhái rất dễ. Có một số điểm sẽ giúp các hệ thống thành công: (i) Độ đảm bảo, đa dạng của hàng hóa (ii) Sự tiện lợi và các dịch vụ kèm thêm (iii) Cộng đồng, cá nhân hóa trong đó việc nắm các kênh truyền thông là một thế mạnh.

Công việc điểm linh tinh đã hết. Phải leo lên giường đánh một giấc đã.

Đat Eric

1. Áp lực cạnh tranh của nhà cung cấp

Số lượng và quy mô nhà cung cấp: Số lượng nhà cung cấp sẽ quyết định đến áp lực cạnh tranh, quyền lực đàm phán của họ đối với ngành, doanh nghiệp. Nếu trên thị trường chỉ có một vài nhà cung cấp có quy mô lớn sẽ tạo áp lực cạnh tranh, ảnh hưởng tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành.

Khả năng thay thế sản phẩm của nhà cung cấp : Trong vấn đề này ta nghiên cứu khả năng thay thế những nguyên liệu đầu vào do các nhà cung cấp     và chi phí chuyển đổi nhà cung cấp (Switching Cost).

Thông tin về nhà cung cấp : Trong thời đại hiện tại thông tin luôn là nhân tố thúc  đẩy sự phát triển của thương mại, thông tin về nhà cung cấp có ảnh hưởng lớn tới việc lựa chọn nhà cung cấp đầu vào cho doanh nghiệp.

Hiện nay trên thị trường chỉ có 2 nhà cung cấp chip ( Bộ vi xử lý -CPU) cho máy tính là AMD và Intel.  Tất cả các máy tính bán ra trên thế giới đều sử dụng bộ vi xử lý của hai hãng này chính vì quyền lực đàm phán của Intel và AMD với các doanh nghiệp sản xuất máy tính là rất lớn.

Một trường hợp nữa ngay  trong ngành công nghệ thông tin là các sản phẩm của hệ điều hành Window như Word, Excel. Các nhà sản xuất máy tính không có sự lựa chọn vì chưa có hệ điều hành, các sản phẩm soạn thảo văn bản nào đáp ứng được nhu cầu tương đương với các sản phẩm của Mircosoft.
Với tất cả các ngành, nhà cung cấp luôn gây các áp lực nhất định nếu họ có quy mô , sự tập hợp và việc sở hữu các nguồn lực quý hiếm.  Chính vì thế những nhà cung cấp các sản phẩm đầu vào nhỏ lẻ (Nông dân, thợ thủ công…. ) sẽ có rất ít quyền lực đàm phán đối với các doanh nghiệp mặc dù họ có số lượng lớn nhưng họ lại thiếu tổ chức.

2. Áp lực cạnh tranh từ khách hàng

Khách hàng là một áp lực cạnh tranh có thể ảnh hưởng trực tiếp tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành.
Khách hàng được phân làm 2 nhóm:
+Khách hàng lẻ
+Nhà phân phối
Cả hai nhóm đều gây áp lực với doanh nghiệp về giá cả, chất lượng sản phẩm, dịch vụ đi kèm và chính họ là người điểu khiển cạnh tranh trong ngành thông qua quyết định mua hàng.
Tương tự như áp lực từ phía nhà cung cấp ta xem xét các tác động đến áp lực cạnh tranh từ khách hàng đối với ngành
+ Quy mô
+Tầm quan trọng
+Chi phí chuyển đổi khách hàng
+Thông tin khách hàng
Đặc biệt khi phân tích nhà phân phối ta phải chú ý tầm quan trọng của họ, họ có thể trực tiếp đi sâu vào uy hiếp ngay trong nội bộ của doanh nghiệp.
Wal- Mart là nhà phân phối lớn có tầm ảnh hưởng toàn thế giới, hệ thống phân phối của Wal mart có thể ảnh hưởng tới nhiều ngành hàng như thực phẩm, hàng điện tử , các hàng hàng hóa tiêu dùng hàng ngày. Wal Mart có đủ quyển lực để đàm phán với các doanh nghiệp khác về giá cả, chất lượng sản phẩm cũng như các chính sách marketing khi đưa hàng vào trong hệ thống của mình.
Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, việc đưa các sản phẩm vào hệ thống phân phối của các siêu thị luôn gặp phải khó khăn và trở ngại vì các áp lực về giá và chất lượng. Hầu hết các sản phẩm của Việt Nam như dệt may, da giầy rất khó xâm nhập vào các thị trường lớn như Mỹ ,EU nếu không qua hệ thống phân phối. Chính vì vậy chúng ta đã được lắng nghe những câu chuyện về việc một đôi giầy sản xuất ở Việt Nam bán cho nhà phân phối với giá thấp còn người dân Việt Nam khi mua hàng ở nước ngoài thì phải chịu những cái giá cắt cổ so với sản phẩm cùng chủng loại ở trong nước.

3.Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn:

Theo M-Porter, đối thủ tiềm ẩn là các doanh nghiệp hiện chưa có mặt trên trong ngành nhưng có thể ảnh hưởng tới ngành trong tương lai. Đối thủ tiềm ẩn nhiều hay ít, áp lực của họ tới ngành mạnh hay yếu sẽ phụ thuộc vào các yếu tố sau
+ Sức hấp dẫn của ngành: Yếu tố này được thể hiện qua các chỉ tiêu như tỉ suất sinh lợi, số lượng khách hàng, số lượng doanh nghiệp trong ngành.
+Những rào cản gia nhập ngành : là những  yếu tố làm cho việc gia nhập vào một ngành khó khăn và tốn kém hơn .

1. Kỹ thuật
2. Vốn
3. Các yếu tố thương mại : Hệ thống phân phối, thương hiệu , hệ thống khách hàng …
4. Các nguồn lực đặc thù: Nguyên vật liệu đầu vào ( Bị kiểm soát ), Bằng cấp , phát minh sáng chế, Nguồn nhân lực, sự bảo hộ của chính phủ ….

Không ai có thể lường được việc Apple sẽ cho ra đời máy nghe nhạc Ipod đánh bại  người hùng về công nghệ mutilmedia như Sony. Rõ ràng sức hấp dẫn của cầu các thiết bị nghe nhạc đã đưa Ipod trở thành sản phẩm công nghệ được ưa chuộng nhất. Chính Sony đã tự làm các rào cản về công nghệ, thương hiệu của mình giảm sút bằng việc quá chú trọng vào phát triển theo chiều rộng nhiều ngành để người tí hon Apple thâm nhập và kiểm soát toàn bộ thị trường, biến lợi thế cạnh tranh của Sony trở thành gánh nặng cho chính họ.
Tương tự như ví dụ trên chúng ta so sánh trong ngành công nghiệp nặng như sản xuất máy bay. Rào cản gia nhập ngành quá lớn cả về vốn, công nghệ, nguyên vật liệu đầu vào nên hiện tại chỉ có 2 hãng hàng không lớn cạnh tranh với nhau là Airbus và Boeing. Nếu không có sự đột biến về công nghệ để chế tạo ra sản phẩm mới hoặc là tối ưu hơn máy bay ( Loại máy nào đó có thể đi từ nơi này sang nơi khác như truyện cổ tích) hoặc là tính năng tương tương nhưng giá và công nghệ rẻ hơn thì chắc chắn rào cản gia nhập ngành chế tạo máy bay vẫn là đích quá xa cho các doanh nghiệp khác.

4. Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế

Sản phẩm và dịch vụ thay thế là những sản phẩm, dịch vụ có thể thỏa mãn nhu cầu tương đương với các sản phẩm dịch vụ trong ngành.
Ta có thể lấy luôn ví dụ sau đó mới đưa ra các nhận định về áp lực cạnh tranh chủ yếu của sản phẩm thay thế :
Phần lớn thành viên trong Saga là các quý ông. Mà các quý ông thì có sở thích uống bia, rượu khi đã uống vào rồi thì là say, say thì các phu nhân sẽ không thích. Các bác thường đổ lỗi cho bạn bè, đồng nghiệp, đối tác …. để biện cớ cho việc mình tiêu thụ lượng lớn bia để bổ sung doanh thu cho các hàng bia hơi. Vậy bia thỏa mãn nhu cầu gì :
+ Gặp gỡ đối tác
+ Tụ họp bạn bè
+ Bàn công việc với đồng nghiệp
…. còn vô  vàn lý do khác nhưng ta xét trên phương diện công việc nên chỉ dùng một vài yếu tố để nhận định.
Vậy sản phẩm thay thế của bia, rượu là một hàng hóa ( hoặc dịch vụ có thể thỏa mãn các nhu cầu ở trên). Tại đây tôi xin liệt kê một số hàng hóa có thể thay thế được bia rượu : Uống cafe, uống trà, chơi thể thao .Các dịch vụ này có thể thỏa mãn các nhu cầu trên và thêm vào một lợi ích là được chị em saganor hoan nghênh.
Qua ví dụ trên chúng ta thấy áp lực cạnh tranh chủ yếu của sản phẩm thay thế là khả năng đáp ứng nhu cầu so với các sản phẩm trong ngành, thêm vào nữa là các nhân tố về giá, chất lượng , các yếu tố khác của môi trường như văn hóa, chính trị, công nghệ cũng sẽ ảnh hưởng tới sự đe dọa của sản phẩm thay thế.
Tính bất ngờ, khó dự đoán của sản phẩm thay thế : Ngay  cả trong nội bộ ngành với sự phát triển của công nghệ cũng có thể tạo ra sản phẩm thay thế cho ngành mình. Điện thoại di động chính là sản phẩm thay thế cho điện thoại cố định  và sắp tới là VOIP sẽ thay thế cho cả hai sản phẩm cũ.
Chi phí chuyển đổi: Chúng ta biết các phần mềm mã nguồn mở  như Linux hay như ở Việt Nam là Viet Key Linux giá thành rất rẻ thậm chí là miễn phí  nhưng rất ít người sử dụng vì chi phí chuyển đổi từ hệ điều hành Window và các ứng dụng trong nó sang một hệ điều hành khác là rất cao và có thể ảnh hưởng đến hoạt động, các công việc trên máy tính.
5. Áp lực cạnh tranh nội bộ ngành
Các doanh nghiệp đang kinh doanh trong ngành sẽ cạnh tranh trực tiếp với nhau tạo ra sức ép trở lại lên ngành tạo nên một cường độ cạnh tranh. Trong một ngành các yếu tố sau sẽ làm gia tăng sức ép cạnh tranh trên các đối thủ
+ Tình trạng ngành : Nhu cầu, độ tốc độ tăng trưởng ,số lượng đối thủ cạnh tranh…
+ Cấu trúc của ngành : Ngành tập trung hay phân tán

• Ngành phân tán là ngành có rất nhiều doanh nghiệp cạnh tranh với nhau nhưng không có doanh nghiệp nào có đủ khả năng chi phối các doanh nghiệp còn lại
• Ngành tập trung : Ngành chỉ có một hoặc một vài doanh nghiệp nắm giữ vai trò chi phối ( Điều khiển cạnh tranh- Có thể coi là độc quyền)

+ Các rào cản rút lui (Exit Barries) : Giống như các rào cản gia nhập ngành, rào cản rút lui là các yếu tố khiến cho việc rút lui khỏi ngành của doanh nghiệp trở nên khó khăn :

• Rào cản về công nghệ, vốn đầu tư
• Ràng buộc với người lao động
• Ràng buộc với chính phủ, các tổ chức liên quan (Stakeholder)
• Các ràng buộc chiến lược, kế hoạch.

Thị trường cung cấp dịch vụ viễn thông di động  Việt Nam hiện nay đã có rất nhiều nhà cung cấp  nhưng quyền lực chi phối thị trường vẫn nằm trong tay 3 nhà cung cấp dịch vụ viễn thông là Vina Phone , Mobifone và Viettel..  Nhu cầu sử dụng dịch vụ của Việt Nam tăng khoảng 5-10%/ năm, doanh thu, lợi nhuận của các nhà cung cấp cũng tăng với  con số tương đương. Mặc dù cho các rào cản gia nhập ngành, rào cản rút lui …. là cao, áp lực từ khách hàng không đáng kể nhưng đang có rất nhiều doanh nghiệp chuẩn bị gia nhập vào thị trường . Một điều đáng mừng hơn nữa là sự ra đời của ngành dịch vụ kèm theo dịch vu viễn thông như : Các tổng đài giải trí, cá cược, các dịch vụ khác mà điển hình gần đây là xem giá chứng khoán qua mạng di động. Với xu hướng này sức cạnh tranh trong nội bộ ngành sẽ ngày càng gia tăng và lúc đó người tiêu dùng sẽ ngày càng được tôn trọng hơn.

6. Áp lực từ các bên liên quan mật thiết (Stakeholder)

Đây là áp lực không được đề cập trực tiếp ngay trong ma trận nhưng trong quyển sách ” Strategic Management & Business Policy” của Thomas L. Wheelen và J. David Hunger có ghi chú về áp lực từ các bên liên quan mật thiết.
+ Chính phủ
+ Cộng đồng
+ Các hiệp hội
+ Các chủ nợ, nhà tài trợ
+ Cổ đông
+ Complementor  ( Tạm hiểu là nhà cung cấp sản phẩm bổ sung cho một hoặc nhiều ngành khác: Microsoft viết phần mềm để cho các công ty bán được máy tính, các doanh nghiệp khác có thể soạn thảo văn bản để bán được hàng …
Sau khi phân tích xong mô hình 5 áp lực, chúng ta có thể sử dụng nhóm chiến lược  để mô tả các doanh nghiệp trong ngành trên một đồ thị.Trong điều kiện hạn hẹp tôi sẽ đưa ra một số kiến thức cơ bản để xác định nhóm chiến lược.
+ Phương pháp xác định nhóm chiến lược: Xây dựng sơ đồ
+ Mục đích xây dựng : Phân biệt các doanh nghiệp với nhau và định vị các doanh nghiệp trên cùng một sơ đồ, từ đó giúp các doanh nghiệp có thể xác định vị trí của mình trên thị trường
+ Các tiêu chí sử dụng để xây dựng sơ đồ: Giá, chất lượng, công nghệ, thương hiệu, thị phần … và có thể xây dựng thành nhiều sơ đồ, nhiều cấp tiêu chí.

Đạt Eric

1. Theo dõi thông tin qua RSS

Chuẩn RSS đã được nhiều báo điện tử, blog ở Việt Nam áp dụng nhiều năm nay tuy nhiênviệc đọc tin thông qua RSS vẫn chưa được phổ biến vì người dùng vẫn thích cách đọc báo điện tử truyền thống hơn.  Tuy vậy với một người thường xuyên phải cập nhật tin tức thì RSS rất tiện lợi cho tôi vì

• Có thể được cập nhật thường xuyên (real time) các hoạt trộng trên các báo tiện tử
• Lựa chọn được các chuyên mục quan tâm
• Tra cứu, lưu trữ thông tin dễ dàng (Nếu có nhúng vào Google Reader)

Tôi thường sử dụng phần mềm Feed Reader download tại đây và sử dụng file .opml này để theo dõi  các tin tức về tài chính – chứng khoán. Do nghỉ đã lâu nên một số RSS không còn hoạt động tốt. Cách sử dụng và chèn thêm RSS có thể đọc bài viết của Huyen Chip tại SAGA.

2. Nhận  Newsletter của các báo, Google Alert và Bao Mới Keyword

Với những người không có thời gian để theo dõi liên tục tin tức thì việc sử dụng Newsletter của các báo điện tử là một cách cập nhật tin tức hữu hiệu. Tuy nhiên Newsletter của các báo Việt Nam vẫn chưa được chú trọng lắm về sự tiện lợi dành cho người dùng. Tôi sẽ đề cập ở mong muốn ở cuối bài.

Một công cụ cảnh báo tây khá hay là Google Alert. Bạn chỉ cần nhập những từ khóa bạn mong muốn được cảnh báo và các loại tin tức bạn cần cập nhật (Tin tức, Blog, mạng xã hội v.v) và Google sẽ gửi cho bạn những email có thông tin về từ khóa bạn quan tâm. Bạn sẽ không phải bỏ lỡ các tin tức quan trọng và có thể điều chính mức độ cập nhật. Dữ liệu của Google Alert được lấy từ Google News và điểm yếu là chưa có nhiều kênh tin tức ở Việt Nam.

Để khắc phục điểm yếu của Google Alert tôi thường sử dụng KeyWord (Chuyên mục) của Báo Mới và có thể theo dõi các kênh tin tại đây. Tuy nhiên việc theo dõi khá khó khăn vì chưa có hệ thống gửi thông tin qua email. Hi vọng Bao Mới sẽ cho ra mắt tiện ích này.

3. Theo đuôi ở  Twitter, Linkhay v.v

Sau khi không làm việc ở lĩnh vực này nữa tôi chuyển qua nghiên cứu về công nghệ thì có một cách phổ thông của giới công nghệ sử dụng là theo đuôi (follow) và tracking (theo dõi) hoạt động của những người mình quan tâm trên Twitter, Linkhay v.v. Việc cập nhật này đang ngày càng trực tiếp (real time) và được chia nhỏ ra các kênh (list, channel). Sự tiện lợi, đơn giản đang dần giúp việc theo dõi thông tin nhanh và chất lượng hơn và xu thế đọc tin trên các thiết bị động đang được giới công nghệ, truyền thông quan tâm.

4. Mở rộng và mong muốn ở các hệ thống tin tức

là người phải theo dõi tôi muốn các hệ thống tin tức có thể cung cấp được cho mình những tiện ích như sau

• Theo dõi tin tức theo từ khóa (chi tiết tới ngành, công ty v.v)
• Đánh giá tin tức (Tin tốt, tin xấu) và các thống kê
• Đưa ra các cảnh báo cho người dùng dựa trên thống kê (mức độ quan trọng, tính cấp thiết) v.v
• Các sản phẩm kèm theo tiện lợi (Đọc tại điện thoại – Baomoi Mobile, Desktop v.v)
• Tạo và phân phối các kênh tin của mình

Tạm vậy đã.

Đạt Eric

• Công cụ đánh giá: Với kinh nghiệm cá nhân, khi mua hàng trên bất cứ website nào về C2C việc đầu tiên tôi nhìn là thử hạng  sau đó mới tới chi tiết về hàng hóa. Đơn giản là mua bán với nhau bằng xếp hạng . (Ebay: sao, đánh giá của thành viên khác v.v 5giay: cấp bậc, thời gian tham gia, danh sách topic bán hàng, xác thực thông tin, số người comment, số topic cry v.v).  Những điều này là thông tin tham khảo cho người mua lẫn người bán khi ra quyết định thực hiện giao dịch. Rõ ràng việc giao dịch với thành viên cấp cao, thông tin xác thực sẽ an toàn hơn với những thành viên cấp dưới. Còn nhiều cách để đưa ra công cụ đánh giá mà tôi chưa kịp nghĩ ra, bổ sung sau (Ví dụ: So sánh giá, so sánh chất lượng dịch vụ v.v)

• Có Cộng đồng & thương hiệu hãy nghĩ tới bán dịch vụ: Về bản chất hệ thống C2C không bán hàng mà là nơi cung cấp dịch vụ cho người mua người bán: Dịch vụ đặt chỗ  (Store, đặt cái banner, kê cái thúng, đặt cái mẹt để bán hàng), Các dịch vụ giá trị gia tăng: Tin VIP, Đưa tin lên nổi bật, Các dịch vụ đảm bảo: Thanh toán đảm bảo, v.v  và cứ thế là thu phí thôi).  Nhưng điều quan trọng là uy tín của thương hiệu. Uy tín của thương hiệu càng cao thì việc chấp nhận trả phí sẽ càng nhiều.

Có thể kể ra vài điều có thể làm nên uy tín cho hệ thống: Chất lượng cộng đồng (Số lượng, sự tương tác, tự đánh giá về nhau v.v), chất lượng quản lý thành viên tham gia, chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng, hiệu quả sử dụng dịch vụ,  xử lý tranh chấp công bằng… Ví dụ điển hình là 5giay có các dịch vụ Tin VIP, đặt chỗ, up bài rất hiệu quả vì 5giay là thương hiệu uy tín, đông người mua bán, quản lý chặt chẽ member, công bằng trong phân xử các tình huống tranh chấp (Man Cry). Mấy “hệ thống” khác chỉ biết bán cái chỗ kê cái thúng, cái mẹt, mặt đường qua lại còn những phần khác bỏ ngỏ. Khác gì quy hoạch chợ to đẹp nhưng chả thuận tiện, nhiều người qua nhưng toàn vướng đường mà không vào mua hàng được.

• Kiếm tiền trên cộng đồng nhưng không vì tiền giết chết cộng đồng: Việc xây dựng cộng đồng và thành công là rất khó, nhưng để duy trì cộng đồng sản sinh ra tiền cho doanh nghiệp lại là vấn đề nan giải. Công bằng trong hệ thống phải là việc đánh giá khách quan, khoa học. Công bằng không có nghĩa là không trả tiền (There’s no such thing as a free lunch @ Milton Friedman). Nếu  thành viên không muốn trả tiền thì phải tự thân vận động mà xây dựng uy tín cho mình hoặc bỏ tiền ra mua uy tín (Đấu giá vị trí VIP, cấp độ thành viên …) và tự lo đi duy trì uy tín đó chứ không phải là bỏ tiền ra mua hoặc dùng tiền đè người khác. Hay nói ngắn gọn là hệ thống phải tạo ra sự công bằng thật sự chứ không phải sự công bằng giả tạo hay sự công bằng dựa trên giá trị sử dụng dịch vụ. Cái này chắc phải nghĩ kĩ hơn nữa vì làm sao để cân bằng cả hai điều là rất khó khăn.

Tạm vậy đã, vậy quay lại chủ đề cho các bạn C2C bán hàng thành công

• Gia nhập cộng đồng, tương tác với cộng đồng, tạo thương hiệu và uy tín riêng. Có thể bỏ tiền mua cái này, nhưng không có nghĩa là bạn sẽ đi tiếp tốt.
• Biết trả tiền cho các dịch vụ có ích cho mình, tham gia các hoạt động cần thiết để nâng cao uy tín
• Bán hàng, dịch vụ uy tín không để bị phiền hà, phàn nàn
• Hàng tốt, giá hợp lý (Xem thêm bài cũ)
• Gì nữa gì nữa…ai bổ sung dùm với.

Cái này là note thôi, các bạn cứ comment ném đá thoải mái. Có thời gian rảnh hơn sẽ viết kiểu bài cho nghiêm túc, đóng khung lồng kính vào kỉ niệm

Đạt Eric

Với cá nhân tôi thì PayPal vào Việt Nam chỉ có lợi cho những người có nhu cầu gửi/ nhận tiền, mua bán hàng hóa/ dịch vụ ra và từ nước ngoài về. Cánh cửa bước ra thị trường quốc tế sẽ dễ hơn so với hiện tại. Tuy nhiên như trong bài chém gió trước thì khó khăn về vận tải vẫn là rào cản lớn.

PayPal chấp nhận ở Việt Nam sẽ còn mất rất nhiều thời gian để người dùng tạo thành thói quen, chưa kể phí thanh toán quả Paypal cũng khá cao so với hình thức chuyển khoản hay qua các cổng thanh toán Việt Nam.  Chưa kể Paypal chỉ làm dịch vụ chuyển tiền và thanh toán online cho người dùng cá nhân, dịch vụ merchant cho shop hoặc doanh nghiệp nên các mảng thanh toán khác vẫn còn nhiều hướng phát triển. Tất nhiên cạnh tranh với người khổng lồ sẽ khó khăn hơn là chỉ có mấy ông ngồi cạnh tranh với nhau trong thời gian thị trường chưa phát triển, thói quen tiêu dùng còn hạn chế.

PayPal chưa biết sẽ kết nối với ngân hàng nào, tôi thì nghĩ là Citibank hoặc HSBC (Techcombank cũng có thể nếu HSBC đã kết nối xong). Hạ tầng của hai chú BB’s này  thì khỏi nói rồi. Nhưng lượng khách hàng của hai chú này chưa ăn thua so với Ngân Hàng Nội địa.

Cơ hội cho các công cụ thanh toán tại Việt Nam còn bao nhiêu? Ai trả lời dùm cái

E hèm. Tại vì đã hứa với các bạn mỗi tuần có vài bài viết cho tử tế. Cuối tuần rồi mà không viết được cái gì nên đành ngoáy phím chém gió. Bài viết này chỉ thể hiện tính chất cá nhân, không liên quan tới công việc nên nếu nhỡ có ai bị chém thì thông cảm. Ngôn từ bài viết cũng được viết theo tính chất cá nhân để bình dân hơn. Mong các bạn vừa đọc vừa ném đá. Nhưng nhẹ thôi nhá

Tôi để ý nhiều người hàng ngày đang đi tìm nào là khái niệm, định hướng lẫn hướng đi cho TMĐT tại Việt Nam. Có người tìm nhanh, có người tìm chậm còn có người chả bao giờ tìm thấy đường đi. Từ những website nổi tiếng những ngày đầu tiên tới những website bắt đầu gia nhập cuộc chơi đều mong muốn thu lợi được từ mạng internet, nhưng ngoài một số thành công nho nhỏ, liệu có ai dám tự vỗ ngực là kiếm tiền từ hoạt động thương mại điện tử (Mua bán – thanh toán) đủ để bù đắp chi phí đầu tư chứ không kể tới các nguồn thu từ quảng cáo và các hoạt động kinh doanh off-life khác. Ai? Giơ tay lên?

Thị trường Việt Nam xem thì phân tán, nhưng bản chất đang có hai hình thức rất phổ thông trong sách giáo khoa là b2c và c2c (thông qua một số trang web c2c). Tôi sẽ lần lượt phân tích từng hình thức và bổ sung một loại hình thương mại điện tử gián tiếp cũng đang phát triển nở rộ thời gian gần đây.

B2C – ai cũng hiểu chỉ vài người không hiểu. Đã qua thời rầm rộ doanh nghiệp có website, giờ là thời của doanh nghiệp có giao dịch TMĐT, đặt mua và bán hàng qua mạng. Việc bán hàng trên mạng đang được các doanh nghiệp chú trọng. Nhưng điều vấp nhất mà các doanh nghiệp gặp phải là giá cả và sự cạnh tranh của người bán C2C.

Ai cũng biết TMĐT là việc rút ngắn thời gian và chi phí mua sắm. Nhưng các website của doanh nghiệp Việt Nam gần như không đáp ứng hai nhu cầu cơ bản này. Việc đưa ra sản phẩm để khách hàng tham khảo qua mạng rất sơ sài cả về hình thức và chất lượng nên việc chạy ra siêu thị, các cửa hàng  mua có khi còn nhanh hơn là click click xem trên mạng. Tất nhiên để tham khảo trên mạng thì ai cũng sẽ làm trước khi đi rồi .  Còn về giá, rõ ràng là internet giúp các doanh nghiệp giảm chí phí so với hoạt động dạng off line (chi phí cửa hàng, chi phí trưng bày hàng .v.v) thế mà giá cả bán ra vẫn lù lù bằng với việc bán bình thường. Chính vì thế có một số người bán hàng theo dạng C2C ở Việt Nam đã tìm cách mua hàng chính hãng với giá thấp và bán hàng online. Các chi phí rẻ hơn, sức tiêu thụ cũng tốt. Họ hơn rồi còn gì nữa?

Đấy là khâu bán hàng, khâu thanh toán và giao hàng lại chậm chạp và không hiệu quả nên ai mà bỏ thời gian mua hàng rồi ngồi đợi trong khi vèo cái đi ra ngó, rút tiền hoặc cà thẻ mua cho nhanh?

Các ông cứ kêu gào là thị trường thế này thế kia, mà chưa bao giờ tự xem lại mình. Rảo cản quá nhiều, bất tiện thì người ta sẽ dùng hình thức phổ thông cho đơn giản. Tôi cũng thế, mặc cho các ông kêu gào.

C2C – Thập cẩm hàng lậu, hàng giả, hàng cũ. Tình hình tiêu thụ hàng hóa theo hình thức C2C rõ ràng đang có ưu thế hơn  B2C  vì cạnh tranh được về giá. Hai website lớn của hai đầu Việt Nam là Muare.vn (Có tính luôn cả Enbac.com) và  5giay chủ yếu là hàng xách tay (Đồ công nghệ, điện tử), hàng lậu, hàng gia công được tuồn ra thị trường – thời trang, giày dép…) và hàng cũ.

Những hình thức mua bán này trừ hàng hóa cũ thì hầu hết không hề chính thống về luật pháp. Nhưng có lời, chưa bị sờ gáy thì cứ làm chứ sao. Chi phí không cần nhiều, chỉ cần có uy tín, có nguồn hàng và giá cả cạnh tranh (với các đối thủ bán hàng C2C khác) là thắng. Khởi đầu cho hình thức này là đồ xách tay công nghệ, sau này phát triển ra thêm thời trang và mỹ phẩm vì hàng hóa trong nước giá cả cao và chất lượng không ổn.

Vấn nạn hàng lậu,hàng giả, kém chất lượng tại thị trường tiêu dùng Việt Nam lúc nào là vấn nạn nhưng trên mạng thì chỉ có hàng giả và kém chất lượng là người dùng mới quan tâm để ném đá. Cái gì bất lợi thực sự cho họ thì họ ném, mà đã ném thì ném chuẩn. Internet không phải là môi trường dễ để làm ăn bát nháo.  Chỉ một lần là uy tín sẽ đi xuống thảm hại vì mạng internet sức lan tỏa là bất tận. Mất lòng tin một lần thì xác định là bán xới. Tham khảo thêm các sự kiện của Linh Pờ fume ở Muare từ những năm 2005 – (Tôi rất phục cách làm việc, PR của anh Lình Ko^`n  này. Chửi thì chửi về việc coi thường khách hàng với bán hàng giả thôi chứ còn về những cái khác thì cần học nhiều lắm.). Xem thêm  những seller nổi tiếng ở 5giay, muare xem họ đã phải trải qua bao nhiêu sự kiện mà vẫn tồn tại thì mới biết môi trường khắc nghiệt như nào.

Website C2C ở Việt Nam hiện tại tôi đánh giá 5giay.vn là có cộng đồng chất lượng và tương đối công bằng với cả seller và người mua. 5giay sẽ có cơ hội trở thành ebay của Việt Nam chứ không phải Chodientu hay 123mua của VinaGame – Những website được đầu tư tốn kém mà hiệu quả = 0 vì chỉ quan tâm tới việc show-up và e-store mà không để ý tới cộng đồng cũng như giao tiếp của cộng đồng. Enbac của VCC và 1280 của FPT đang cũng dò dẫm chứ chưa thực sự mạnh và đủ uy tín để người dùng mua hàng tại các store. Vatgia.com thì mang tính chất review nhiều hơn là bán. Chưa kể việc phân tán cộng đồng tại Việt Nam cũng đáng để những người muốn tham khảo về C2C cần để ý. Ví dụ mua điện thoại BlackBerry thì là Tinhte.com, đồ Mac-iPhone thì là Macvn, Xe máy – Ô Tô, Đồ Hi-End, Phụ kiện Game, Đồ trẻ em là những diễn đàn chuyên dụng mà chỉ cần Google là sẽ ra những diễn đàn đó không khó khăn. Như vậy một hệ thống C2C tốt phải là nơi tập hợp được các cộng đồng này và có uy tín với người tiêu dùng – Đúng không nhỉ?

Thương mại điện tử gián tiếp – Xu hướng mới? Với tôi quy trình TMĐT thông thường sẽ như dưới đây và nếu soi vào nó để xem từng công đoạn thì sẽ rõ hơn về tình trạng TMĐT của Việt Nam chứ không phải kiểu ngồi đoán mò rồi mò mẫm để tìm hướng ra.

Marketing –> Khách hàng quan tâm –> Xem hàng –> Đặt hàng –> Thanh toán –> Vận chuyển –> Hậu cần sau khi bán

Vậy tôi gọi xu hướng đặt hàng qua các website TMĐT tại nước ngoài về Việt Nam là gián tiếp có đúng không nhỉ? Vì khâu duy nhất chưa thực hiện được nhiều (do chi phí cao) là khâu vận chuyển về Việt Nam. Về chất lượng hàng hóa và giá cả so với Việt Nam thì các website nước ngoài ăn đứt rồi. Thanh toán thì có thể thông qua thẻ tín dụng. Còn vận chuyển thì hơi gián tiếp là phải ship lòng vòng rồi về Việt Nam. Chi phí rẻ hơn thì phải chấp nhận thôi. Nhưng còn đỡ hơn phải mua hàng giá đắt và cũ ở Việt  Nam. Các mặt hàng đang hot là thời trang, mỹ phẩm, sách vở. Còn đồ công nghệ cạnh tranh không nổi vì giá ở Việt Nam còn rẻ hơn trên site . Vậy khâu vận chuyển có thể là miếng mồi cho các doanh nghiệp tại Việt Nam và cả ở nước ngoài nếu chính ngạch không nhỉ? Thanh toán thì PayPal đã tiện rồi, còn ở trong nước thì đang đánh nhau vỡ đầu. Thị trường Đại dương xanh (@ W. Chan Kim Renée Mauborgne) sắp thành biển máu (Đại dương đỏ – @ M.Porter).

Hiện tại không lấy được  số liệu thống kê việc mua hàng  bằng thẻ tín dụng ra ngoài Việt Nam là bao nhiêu nên khó kết luận cho chính xác liệu có phải là xu hướng mới và bền vững không. Nhưng tôi thì tin nó sẽ có xu hướng phát triển mạnh, sẽ từ đồ thời trang – mỹ phẩm (Chủ yếu cho chị em phụ nữ) chuyển qua các mặt hàng khác. Nào ai lên thuyền không?

Trước đây tối cũng có hứa viết tiếp phần 2 của bài viết tại trang SAGA mà vẫn chưa hoàn thiện vì lười. Những vấn đề lẻ tẻ khác như thanh toán,  lừa đảo trên các mạng C2C có lẽ tôi sẽ viết theo chuỗi cho các bạn tiện ném đá. (Tất nhiên các bạn phải ủng hộ chứ ).

Dự kiến những bài tiếp:

Làm sao để bán hàng C2C thành công – Kinh nghiệm quan sát và chém gió

Tại sao doanh nghiệp Việt Nam không quan tâm tới “chiếc đuôi dài”?

Thanh toán điện tử Việt Nam…chiến lược nào cho đúng (Bài này sẽ bị kiểm duyệt kĩ)

Vài điểm chú ý:

1. Bác khách mời của CSI nói VN-Index lên tới 1.200, bác Hoàng cũng ok là thị trường sẽ phát triển.

2. Bác khách mời CSI nhầm tên bác Hoàng thành bác Quân (?).

3. CSI bên báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp, địa chỉ tại đây - hoạt động online miễn bình luận.

Còn lại về nội dung khác như "chuyên môn", "dự báo" em không dám múa rìu qua mắt thợ.

Tôi viết topic này không muốn nhắm tới cá nhân cũng như tổ chức nào mà chỉ muốn phản ánh lại những vấn đề mắt thấy tai nghe trong suốt quá trình làm việc và mong muốn những suy nghĩ của mình như một góc nhìn khác so với góc nhìn của truyền thông hiện tại.

Truyền thông “lá cải”

Báo chí và các hoạt động truyền thông tại Việt Nam vẫn hoạt động bình thường cho đến khi “Thị trường chứng khoán” bắt đầu bùng nổ. Được hình thành từ năm 2000 nhưng thị trường chứng khoán không có được sự quan tâm và săn sóc từ các cơ quan truyền thông. Giai đoạn đầu tiên của TTCK, lượng nhà đầu tư ít ỏi cũng như công tác truyền thông không được đẩy mạnh đã không thúc đẩy được nguồn vốn từ người dân đưa vào thị trường vốn.

Nhưng kể từ khi thị trường chứng khoán như cái “trứng vàng” (giữa và cuối năm 2006) trước con mắt nhà đầu tư và của báo giới thì sức nóng của nó đã được phả ra khắp nơi. Nhiều tờ báo mở thêm chuyên mục “Thị trường chứng khoán” để hàng ngày điểm tin trên sàn, chỉ số VN-Index. Thậm chí có những tờ báo chuyên ngành, xã hội đặc sệt nhưng vẫn mở ra rồi lấy lại (?) bài viết từ các báo khác.

Theo đánh giá của cá nhân tôi, việc có cầu ắt sinh ra có cung là đúng, nhưng việc cung một cách tràn lan, một cách thiếu tổ chức, bố trí khoa học thì thị trường truyền thông tài chính Việt Nam sẽ không khác món lẩu thập cẩm rẻ tiền.

Chuyên gia “lộn xộn”

Trước khi TTCK Việt Nam khởi sắc, những từ “Chuyên gia tài chính” hay “Chuyên gia chứng khoán” là những từ xa lạ, nhưng kể từ khi thị trường tăng mạnh, nhà đầu tư quan tâm hơn về thông tin thì những cụm từ “chuyên gia” thường xuyên xuất hiện. Một số là tự phong, một số là do các nhà báo, cơ quan truyền thông nhắc nhiều quá nên thành chuyên gia.

Con đường quan lộ, thăng tiến của những “chuyên gia” càng ngày càng khởi sắc khi chỉ số VN-Index lao vùn vụt, số lần phỏng vấn, phát biểu từ đếm trên đầu ngón tay, hàng tuần lên hàng ngày thậm chí trong 1 ngày trên nhiều báo khác nhau. Các chuyên gia ăn nói từ “nhỏ nhẹ” tới “đao to búa lớn” và không biết có phải chuyên gia nào cũng như chuyên gia nào hay không mà câu trả lời giống nhau (và thi thoảng sai) đến “căn bản”.

Ví dụ: Lúc thị trường lên họ nói không sao, lên được 2-3 trăm điểm họ kêu “chưa nóng”. Nhưng khi thấy thị trường “nóng thật” họ lại kêu ầm lên là phải có cơ chế, giải pháp. Rồi cho đến khi có cơ chế khiến thị trường đi xuống thì mới đây, chỉ thị 03 chưa kịp thực hiện xong hết thì họ “đồng loạt” lên mặt báo để “phản đối” trong khi 6-7 tháng vừa rồi chưa thấy một ai “to tiếng” phản đối. Hóa ra khi thị trường thật sự có biến động họ mới “nhận ra” tài sản của nhà đầu tư (và của cả chính họ) đang đội nón ra đi.

(Xem thêm: Hỗn loạn: Thị trường hay Tư duy?) – Nguyễn Đức Thành

Thương hiệu cá nhân dành cho các “chuyên gia” lên vùn vụt như chỉ số chứng khoán và cũng giảm mạnh khi VN-Index mất gần 400 điểm kể từ tháng 11. Danh tiếng xây dựng lâu đang có nguy cơ mất khi nhà đầu tư dần mất niềm tin. Thương hiệu cá nhân của “chuyên gia” là vốn quý của họ, khi nguồn vốn đó bị mài mòn quá nhiều.

Giải pháp – Một giải pháp cơ học

Dạo gần đây rộ lên phong trào “Xây dựng thương hiệu cá nhân”, PR hình ảnh cá nhân – doanh nghiệp thông qua báo chí. Nó như một căn bệnh mà người mắc bệnh luôn nghĩ mình làm khéo. Tuy nhiên chỉ cần một bác sỹ cao tay là nhìn ra bản chất vấn đề, bác sỹ thì giỏi nhất là “cắt”, nên tôi xin đề xuất giải pháp cắt.

1. Cắt bớt các bài viết mang tính chất bình luận cá nhân, phát biểu vu vơ không đúng mục đích

2. Cắt bớt các bài viết PR theo dạng : Cty A phân tích cổ phiếu B, Ông A – GĐ Cty C nhận định Y….nếu những phân tích không được công bố đầy đủ, những nhận định không mang tính logic.

3. Cắt bớt tên tuổi các chuyên gia quá quen thuộc và thường xuyên nhận định kiểu “cảm tính”, việc này còn phụ thuộc vào sự đánh giá chung của báo giới, nhà đầu tư và giới học thuật về các chuyên gia.

…….

Riêng với các chuyên gia thật sự, theo tôi nên chọn thời điểm cũng như mục tiêu trước khi lên báo giới. Còn với các báo, phần này xin được mạn phép không dám bàn tới, chỉ mong người làm báo hãy giữ “nguyên tắc” truyền thông trước khi đặt bút, xuất bản tin. (Xem thêm:

1. Phát ngôn với báo chí: Trong một DN, ít có quy định về việc cung cấp thông tin. Nên trên các báo  thi thoảng ta gặp những con số đánh nhau chan chát về tình hình HĐ-KĐ, số nhân sự hay thậm chí là những hoạt động kinh doanh, tin tức quan trọng (chiến lược, hợp tác, phát hành cổ phiếu). Phần lớn  là thiếu quy chế và người đại diện (Phụ trách toàn bộ phát ngôn)

2. Truyền thông nội bộ: Doanh nghiệp có nhiều nhân viên, phòng ban nhưng mỗi khi thông tin hay tài liệu qua 1 phòng ban thì lộn xộn. Không hề có một tiêu chuẩn nào cho giấy tờ, văn bản hay thư từ. Đơn giản vì không ai nghĩ nó quan trọng

3. Tới truyền thông lộn xộn: Khi không thống nhất được truyền thông nội bộ và truyền thông bên ngoài dẫn tới hiện tượng truyền thông lộn xộn. Thông tin không chuẩn, không đúng hướng và đúng đối tượng…

Ôi phải làm sao?