Dat Eric

Hôm nay, lâu lắm rồi mới đọc sách đến tản sáng. Định ngả lưng cho ngon giấc mà mắt chả thể nào chớp được nên đành lọ mọ dậy bật máy tính lên.

Quanh quẩn lướt này lướt kia tranh thủ viết vài dòng cho đỡ lãng quên.

Có một người bạn nói với tôi, khi không biết làm gì, thì nên viết. Vì viết sẽ giúp con người ta khỏi phải nghĩ và miên man lang thang trên mạng. Giờ tôi thấy điều dấy đúng.

Gõ tên website nghe nhạc quen thuộc, nó là một cái radio online đã được tôi customize theo ý thích của mình. Trong bữa chém gió vui vui với NCT. Tôi có so sánh giữa Zing, Nhaccuatui và các social music và online radio của khoai Tây.  Tôi lý giải đơn giản về việc mình sẵn sàng trả tiền cho Last.fm 3$ mỗi tháng hay  phải dùng dịch vụ free của www.jango.com dù cho đôi khi đang nghe những bài mình thích lại bị chèn quảng cáo hoặc một giọng dở hơi của tụi sponsor bỏ 100$ để mong làm ca sĩ.  Không biết tôi nghe từ www.jango.com từ bao giờ. Nhưng từ website này tôi đã được tiếp xúc với các dòng nhạc mới mẻ với tôi như Traditional Pop, Folk, Country và biết bao những tình khúc đã ghi dấu trong tôi trong hai năm qua.  Đơn giản tôi chỉ cần gõ tên một ca sĩ, một bài hát yêu thích là sẽ có cả một hệ thống sẽ hỗ trợ và giúp tôi chọn thêm bài tiếp theo phù hợp. Và gần như tôi không phải làm gì nhiều mà chỉ là like, unlike, next song

Nhiều người vẫn ca thán rằng làm internet Việt Nam thì việc thu phí premium hoặc subscription là rất khó khăn. Nếu nói người Việt Nam không chịu đóng tiền thì không phải. Theo thống kê thì mỗi tháng doanh thu các dịch vụ VAS trên điện thoại di động có thể lên tới cả trăm tỷ chia đều cho các nhà đài và các CPs (nhà cung cấp dịch vụ).  Theo tôi vấn đề đang nằm ở chưa có các sản phẩm đủ tốt về công nghệ, chăm sóc khách hàng cũng như cách thức thu tiền (thanh toán) tốt. Dù rằng các website của Việt Nam giờ mới dựa vào nguồn thu chủ yếu là đến từ quảng cáo. Nhưng tôi tin trong thời gian tới mô hình này sẽ phát triển và dần tăng về % người sẵn sàng bỏ tiền để sử dụng dịch vụ (nếu tốt) và sẽ từ chối nếu có sản phẩm thay thế tốt hơn (free).

Sự thay đổi này tôi có thể ví dụ bằng hình thức kích hoạt thành viên của Enbac.com (VCC) trong tháng 4. Rất rất nhiều người ban đầu kêu ca phàn nàn về việc phải đóng phí này phí kia và thấy không hợp lý thậm chí còn có cả tranh cãi. Nhưng cuối cùng thì mọi việc vẫn êm xuôi. Thành viên mua bán trên Enbac.com có lẽ hiểu rằng với số tiền bỏ ra không đáng kể nhưng đảm bảo việc kinh doanh lâu dài thì vẫn phải bỏ hầu bao ra thay vì phải chọn kênh phân phối khác. Thâm chí tôi có thể lạc quan rằng sau này gian hàng đảm bảo hoặc các vị trí VIP của Enbac.com tăng giá vẫn có (thậm chí nhiều người mua) miễn là Enbac.com vẫn là kênh bán hàng hiệu quả (ở thị trường HN). Còn trong HCM thì vẫn là 5giay.vn là chủ đạo rồi. Tôi không thích mô hình của vatgia.com lắm vì vatgia có vẻ sử dụng quá nhiều nhân lực (chủ yếu là nhân viên kinh doanh) để phát triển thị trường trong khi nếu công nghệ ổn có thể tiết kiệm được nhân lực này.

Phần cuối cùng để điểm danh nốt một xu hướng đang ồn ào trong vài tháng qua là mô hình “group buying” trong đó website nổi nhất của Mỹ là Groupon. Mô hình này đang là cơn sốt trên toàn thế giới với tốc độ tăng trưởng chóng mặt, đặc biệt ở TQ có hàng chục tới cả trăm nghìn website học theo mô hình này và cũng rất thành công. Cá nhân tôi nghĩ với thị trường như TQ thì chỉ cần clone sản phẩm là đủ phục vụ thị trường với ba trăm triệu người online.

Điểm lại thị trường Việt Nam thì khởi đầu đã có một số website như Groupon.vn (Giờ là phagia.com.vn) – clone của Groupon, Cungmua (cùng cty với tichluydiem.com) clone LivingSocial đi trước. Tiếp theo là VC Corp với thử nghiệp muachung.kenh14.vn (tiện thể VC cũng vừa ra cổng thanh toán, điều rất thuận lợi so với các). Sắp tới diadiem.com cũng ra mắt kênh của mình và vừa rồi tôi có ngó qua thì Vatgia cũng đang tuyển người để phục vụ sản phẩm “mua nhóm”, hóng thêm thì nghe đồn VTC cũng đang ngó nghiêng. Vậy là cũng gần đủ mặt anh tài rồi. Sắp đánh nhau vỡ đầu đến nơi.

Dưới quan điểm cá nhân tôi nghĩ mô hình dạng Groupon không phải là không phát triển được, thậm chí dễ vì khả năng làm nhái rất dễ. Có một số điểm sẽ giúp các hệ thống thành công: (i) Độ đảm bảo, đa dạng của hàng hóa (ii) Sự tiện lợi và các dịch vụ kèm thêm (iii) Cộng đồng, cá nhân hóa trong đó việc nắm các kênh truyền thông là một thế mạnh.

Công việc điểm linh tinh đã hết. Phải leo lên giường đánh một giấc đã.

Đat Eric

1. B2B ( Business To Business ) :

Hình 1: Thương mại điện tử theo hinh thức B2B

Thương mại điện tử B2B được định nghĩa đơn giản là thương mại điện tử giữa các công ty. Đây là loại hình thương mại điện tử gắn với mối quan hệ giữa các công ty với nhau. Khoảng 80% thương mại điện tử theo loại hình này và phần lớn các chuyên gia dự đoán rằng thương mại điện tử B2B sẽ tiếp tục phát triển nhanh hơn B2C. Thị trường B2B có hai thành phần chủ
yếu: hạ tầng ảo và thị trường ảo.

Hạ tầng ảo là cấu trúc của B2B chủ yếu bao gồm những vấn đề sau:

• Hậu cần – Vận tải, nhà kho và phân phối;
• Cung cấp các dịch vụ ứng dụng – tiến hành, máy chủ và quản lý phần mềm trọn gói từ một trung tâm hỗ trợ (ví dụ Oracle và Linkshare);
• Các nguồn chức năng từ bên ngoài trong chu trình thương mại điện tử như máy chủ trang web, bảo mật và giải pháp chăm sóc khách hàng;
• Các phần mềm giải pháp đấu giá cho việc điều hành và duy trì các hình thức đấu giá trên Internet;
• Phần mềm quản lý nội dung cho việc hỗ trợ quản lý và đưa ra nội dung trang Web
  cho phép thương mại dựa trên Web .

Phần lớn các ứng dụng B2B là trong lĩnh vực quản lý cung ứng ( Đặc biệt chu trình đặt hàng mua hàng), quản lý kho hàng (Chu trình quản lý đặt hàng gửi hàng-vận đơn), quản lý phân phối (đặc biệt trong việc chuyển gia các chứng từ gửi hàng) và quản lý thanh toán (ví dụ hệ thống thanh toán điện tử hay EPS)

Tại Việt Nam có một số nhà cung cấp B2B trong lĩnh vực IT “khá nổi tiếng” là FPT , CMC, Tinh Vân với hàng loạt các dự án cung cấp phần mềm , các trang web giá thành cao và chất lượng kém ngoài ra các đại gia này còn là nơi phân phối các phần mềm nhập ngoại mỗi lần nhìn thấy, dùng thử mà chỉ buồn.

Thị trường mạng được định nghĩa đơn giản là những trang web nơi mà người mua người bán trao đổi qua lại với nhau và thực hiện giao dịch.

Qua hai nội dung trên chúng ta có thể đưa ra vài nét tổng quan về các doanh nghiệp B2B:

1. Là những nhà cung cấp hạ tầng trên mạng internet cho các doanh nghiệp khác như máy chủ, hệ điều hành, phần mềm ứng dụng;
2. Là các doanh nghiệp chuyên cung cấp các giải pháp trên mạng internet như cung cấp máy chủ, hosting (Dữ liệu trên mạng), tên miền, các dịch vụ thiết kế, bảo trì, website;
3. Là các doanh nghiệp cung cấp các phần mềm quản lý doanh nghiệp, kế toán doanh nghiệp, các phần mềm quản trị, các phần mềm ứng dụng khác cho doanh nghiệp;
4. Các doanh nghiệp là trung gian thương mại điện tử trên mạng internet.

Tại Việt Nam các trang web về B2B rất ít xuất hiện hoặc nó bị gán nhầm cho cái tên B2B thậm chí nhiều người không hiểu B2B là gì, cứ thấy có doanh nghiệp với doanh nghiệp là gán cho chữ B2B. Chúng ta có thể ghé thăm các website được xếp hạng bên trong trang web của Bộ Thương mại Việt Nam để cùng suy nghĩ

Nguồn : Website Bộ Thương Mại Việt Nam

2. B2C ( Business to Customers):

Hình 2 : Thương mại điện tử B2C

Thương mại điện tử B2C hay là thương mại giữa các công ty và người tiêu dùng, liên quan đến việc khách hàng thu thập thông tin, mua các hàng hoá thực (hữu hình như là sách hoặc sản phẩm tiêu dùng) hoặc sản phẩm thông tin (hoặc hàng hoá về nguyên liệu điện tử hoặc nội dung số hoá, như phần mềm, sách điện tử) và các hàng hoá thông tin, nhận sản phẩm qua mạng điện tử.

Đơn giản hơn chúng ta có thể hiểu :Thương mại điện tử B2C là việc một doanh nghiệp dựa trên mạng internet để trao đổi các hang hóa dịch vụ do mình tạo ra hoặc do mình phân phối.

Các trang web khá thành công với hình thức này trên thế giới phải kể đến Amazon.com,
Drugstore.com, Beyond.com.

Tại Việt Nam hình thức buôn bán này đang rất “ảm đạm” vì nhiều lý do nhưng lý do chủ quan nhất là ý thức của các doanh nghiệp, họ không quan tâm, không để ý và tệ nhất là không chăm sóc nổi website cho chính doanh nghiệp mình. Tôi đã có lần trình bày ở bài viết về khởi nghiệp bằng thương mại điện tử của giới trẻ . Chi phí để lập và duy trì một website là rất ít và không tốn kém với một cá nhân chứ chưa kể đến một doanh nghiệp, doanh nghiệp Việt Nam nếu vẫn trì trệ trong việc cập nhật công nghệ thì sẽ sớm bị các doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp nước ngoài chiếm mất thị trường béo bở 80 triệu dân với 40% là giới trẻ.

Danh sách các website được đánh giá cao trong bảng xếp hạng của Bộ Thương mại Việt Nam.

Nguồn : Website Bộ Thương Mại Việt Nam

3. Thương mại điện tử C2C

Hình 3 : Thương mại điện tử C2C

Thương mại điện tử khách hàng tới khách hàng C2C đơn giản là thương mại giữa các cá nhân và người tiêu dùng.

Loại hình thương mại điện tử này được phân loại bởi sự tăng trưởng của thị trường điện tử và đấu giá trên mạng, đặc biệt với các ngành theo trục dọc nơi các công ty/ doanh nghiệp có thể đấu thầu cho những cái họ muốn từ các nhà cung cấp khác nhau. Có lẽ đây là tiềm năng lớn nhất cho việc phát triển các thị trường mới.

Loại hình thương mại điện tử này tới theo ba dạng:
Đấu giá trên một trang web xác định

• Hệ thống hai đầu P2P, Forum, IRC, các phần mềm nói chuyện qua mạng như Yahoo, Skype,Window Messenger,AOL …
• Quảng cáo phân loại tại một cổng (rao vặt)
• Giao dịch khách hàng tới doanh nghiệp C2B bao gồm đấu giá ngược, trongđó khách hàng là người điều khiển giao dịch.

Tại các trang web của nước ngoài chúng ta có thể nhận ra ngay Ebay là website đứng đầu danh sách các website C2C trên thế giới đây la một tượng đài về kinh doanh theo hình thức đấu giá mà các doanh nghiệp Việt Nam nào cũng muốn “trở thành”.

Tại Việt Nam thì chưa tất các các hinh thức này ở mọi loại dạng, đi đến đâu cũng thấy quảng cáo rao vặt, rao bán, rao mua, trao đổi…. Tôi có thể đưa ra các website do Bộ Thương mại xếp hạng để các bạn có cơ hội thăm quan.

Nguồn : Website Bộ Thương Mại Việt Nam

Ngoài các trang web trên phải kể đến thị trường trên mạng Trái Tim Việt Nam. Nếu coi Ebay là tượng đài của C2C thế giới thì TTVN đáng coi là tượng đài C2C ở Việt Nam.

4. Thương mại điện tử B2G:
Thương mại điện tử giữa doanh nghiệp với chính phủ (B2G) được định nghĩa chung là thương mại giữa công ty và khối hành chính công. Nó bao hàm việc sử dụng Internet cho mua bán công, thủ tục cấp phép và các hoạt động khác liên quan tới chính phủ. Hình thái này của thương mại điện tử có hai đặc tính: thứ nhất, khu vực hành chính công có vai trò dẫn đầu trong việc.

Thiết lập thương mại điện tử, thứ hai, người ta cho rằng khu vực này có nhu cầu lớn nhất trong việc biến các hệ thống mua bán trở nên hiệu quả hơn.

Các chính sách mua bán trên web tăng cường tính minh bạch của quá trình mua hàng (và giảm rủi ro của việc không đúng quy cách). Tuy nhiên, tới nay, kích cỡ của thị trường thương mại điện tử B2G như là một thành tố của của tổng thương mại điện tử thì không đáng kể, khi mà hệ thống mua bán của chính phủ còn chưa phát triển.

Còn một số loại hình thương mại điện tử khác nhưng do điều kiện và sự xuất hiện ở Việt Nam chưa cao nên tôi chưa dám đưa ra như:

• Thương mại điện tử M-Commerece ( Buôn bán qua các thiết bị di động cầm tay)
• Thương mại điện tử sử dụng tiền ảo ( VTC với Vcoin )Phụ lục : Giải thích các hinh minh họa

Companies -Doanh nghiệp Personal Users- Người tiêu dùng cá nhân Market Maker(Market Place)-Thị trường

Đạt Eric

Thời gian vừa qua , các phương tiện thông tin đại chúng liên tục đưa tin về thương mại điện tử. Nhưng việc hiểu thương mại điện tử là gì và sự khác biệt của thương mại điện tử so với thương mại truyền thống vẫn là một câu hỏi đối với nhiều người. Hôm nay tôi xin phép trích dẫn một số nguồn tài liệu đáng tin cậy để đưa ra những lý thuyết tổng quan nhất về thương mại điện tử

Đầu tiên chúng ta có thể tìm hiểu về thương mại truyền thống và sự khác biệt của thương mại điện tử và thương mại truyền thống

Thương mại là hoạt động trao đổi của cải, hàng hóa, dịch vụ, tiền tệ giữa hai hay nhiều đối tác thông qua thị trường. Thị trường sẽ bao gồm hai đối tượng :

Hai đối tượng này sẽ gặp nhau tại một chỗ mà người Việt Nam gọi là cái chợ, tiếng anh thì gọi là Market, gặp nhau rồi thì thuận mua vừa bán và quan trọng là giao dịch phải bằng tiền hoặc những thứ gì đó có thể quy ra tiền.

Đó là thương mại truyền thống còn thương mại điện tử là :

• Trao đổi, mua bán hàng hóa, dịch vụ ,xúc tiến thương mại, quảng cáo, khuyến mại
• Việc trao đổi mua bán này nhất thiết phải trên một hạ tầng mạng truyền tải thông tin số hóa (Mạng internet,website,mạng điện thoại di động…)
• Quá trình giao dịch không nhất thiết phải có hai bên tham gia trực tiếp nhưng có hóa đơn (hoặc bất cứ giấy tờ điện tử nào có thể chứng thực)
• Việc thanh toán dựa vào các ứng dụng về số hóa: Thẻ tín dụng, thẻ trả sau,tài khoản ngân hàng online – E-banking….ở mố số nước phát triển thì việc thanh toán trong TMĐT vẫn chỉ là giao hàng và nhận tiền.
• Việc chứng thực giao dịch : Các luật về thương mại điện tử quốc tế hoặc vùng lãnh thổ diễn ra giao dịch, chữ ký điện tử, mã số thẻ ….

Hình minh họa : Thương mại điện tử mang cả thế giới vào trong máy vi tính

Thương mại điện tử hiện đã có những bước phát triển vượt bậc trong thời gian vừa qua nhờ những điểm mạnh

1. Tốc độ giao dịch:Tốc độ mạng internet ngày càng được cải thiện, từ mạng internet dial up dùng qua điện thoại hiện nay đã là ADSL,Wimax . Đối với mạng điện thoại là công nghệ GMS(GPRS), CMMA và tương lai là 3G. Những thay đổi về công nghệ mạng đã tạo ra một làn sóng sử dụng mạng internet, điện thoại di động công nghệ cao. Những giao dịch qua mạng internet sẽ được tính băng giây chứ không phải là giờ hoặc ngày như thương mại truyền thống. Tính linh hoạt của thương mại điện tử đã được thể hiện mạnh và gần đây nhất là thời gian cuối tháng 12 năm 2006 với sự cố đứt cáp quang tại Đài Loan, hàng nghìn tên miền đẹp của Trung Quốc đã bị rơi vào tay các nhà đầu tư ở Mỹ, Châu Âu.

2. Chi phí giao dịch : Trước đây mỗi lần giao dịch trong thương mại truyền thống sẽ tốn kém về thời gian, tiền bạc để chờ đợi. Với thương mại điện tử việc truy cập website là hoàn toàn miễn phí, cùng một lúc bạn có thể truy cập nhiều gian hàng, nhiều nhà cung cấp, nhiều sản phẩm cùng loại để có thể so sánh, cân nhắc trước khi giao dịch. Chi phí giao dịch lớn nhất bạn phải trả là chi phí cho truy cập mạng internet của máy tính, điện thoại. So với các cước giao dịch khác như điện thoại, fax,chuyển phát nhanh, thư tín thì mạng internet vẫn rẻ hơn nhiều.

3. Tính linh hoạt của thanh toán: Bạn có thể sử dụng thẻ tín dụng của mình như Visa, Master Card…là có thể sử dụng để giao dịch trên mạng internet. Ngoài việc sử dụng thẻ tín dụng bạn có thể sử dụng các thẻ hoặc tài khoản trả sau đã đăng ký với các ngân hàng. Bên cạnh đó bạn có thể sử dụng tiền ảo ( tiền điện tử) để mua hàng hóa, dịch vụ.

Ở Việt Nam hiện nay Công ty Cổ phần VTC đã đưa ra một loại tiền ảo V-coin cho các game thủ chơi các trò chơi do công ty phát hành để mua các hàng hóa, dịch vụ .Ngoài ra các trò chơi khác như Võ Lâm Truyền Kỳ, MU… việc sử dụng tiền ảo để đổi lấy tiền thật hoặc đồ thật đã trở nên phổ biến từ nhiều năm nay.

4. Chi phí thành lập và duy trì website thương mại điện tử tương đối thấp so với việc mở showroom, cửa hàng thực tế. Một website thương mại điện tử có giá trị khoảng vài trăm đô và chi phí duy trì tiêu tốn khoảng vài trăm đô / năm. Một website không bao giờ có giới hạn về nội dung và số lượng sản phẩm đưa lên.

5. Khách hàng đến từ mọi địa điểm: Tính “phẳng” trong mạng internet đã xóa tan những khoảng cách không gian, thời gian thông thường của thương mại truyền thống. Chỉ cần một máy tính nối mạng internet là khách hàng có thể đi từ đầu đến cuối trái đất để tìm những hàng hóa, dịch vụ theo yêu cầu.

Với những ưu điểm trên nhiều người đã lầm tưởng về sự thành công của nó và đã phải gánh chịu những thất bại.được bạn nguyenchauha đã đăng tải.Đứng trên phương diện cá nhân tôi xin bổ sung một nguyên nhân có thể dẫn đến sự thất bại của thương mại điện tử mà đặc biệt tại Việt Nam: Giao dịch không an toàn

Nguyên nhân dẫn đến giao dịch không an toàn có thể xuất phát từ mọi lý do : Pháp luật, bảo mật,hacker…. không chỉ là chuyện ở nước ngoài mà ngay tại Việt Nam đã có rất nhiều. Ăn cắp thẻ tin dụng mua hàng hóa, rửa ti