Dat Eric

Cái tin “Mạng xã hội” mang tính truyền thống của Việt Nam đang làm xôn xao giới blogger và những người yêu thích công nghệ Việt Nam.

Nhiều tiếng ối á, nhiều lời chỉ trích cũng như thở dài của những người hàng ngày đang sử dụng các mạng xã hội, các công cụ liên quan. Từ những người sử dụng cuối cùng tới những nhà lập trình phát triển và có khi đau nhất là Z của VinaGame. Một MXH được PR rầm rộ, được kì vọng thay thế khi FB đang bị “làm khó” khi truy cập từ Việt Nam.

Ngẫm cho cùng những doanh nghiệp và người sử dụng tại Việt Nam nằm trên một bàn cờ mà không thể quyết định được nhiều về những sản phẩm mình muốn, mình cần sử dụng.  Dường như trên mạng internet luôn có những rủi ro tiềm ẩn về chính sách vĩ mô hay những toan tính của các ông lớn. Người sử dụng sẽ luôn bị đi từ bất ngờ tới thất vọng và tuyệt vọng cho những ước muốn của mình. Có lẽ với bài học tình huống “Mạng xã hội” nên dùng một từ mà người Nam hay dùng là “trớt quớt”. Thật là trớt quớt.

Quay lại chủ đề chính là “Mạng xã hội” mà trực tiếp là MXH mà VTC sẽ xây dựng để mang bản sắc thuần Việt và lớn mạnh tựa như Yahoo, Google¹ v.v. Với cá nhân tôi, tôi có đồng tình hay ủng hộ ý tưởng này không? Tất nhiên là đồng tình chứ. Ai chả muốn cái gì cũng có tí bản sắc và đặc trưng cho quê hương đất nước mình.

Nhưng, vâng nhưng. Các bạn và tôi chắc cũng biết không biết bao nhiêu sản phẩm “thuần việt” muốn cạnh tranh với người khổng lồ đã đều đã đội nón ra đi sau những tuyên bố hoành tráng, những chi phí khổng lồ cùng những hứa hẹn hão. Có cần điểm lại không nhỉ? Hệ điều hành Tiếng Việt, phần mềm chat (im) tiếng Việt, công cụ tìm kiếm Việt v.v đều dấy lên được những làn sóng và rồi chìm nghỉm trước những người khổng lồ.

Mạng xã hội cũng không nằm ngoài làn sóng đang diễn ra, thực ra nó đã diễn ra từ lâu hơn khi Yahoo! 360 vẫn đang thịnh, tới khi thoái trào và chính thức bị đóng của  vào giữa năm 2009. Tất cả các sản phẩm sau này trở thành cuộc đua và phần thắng giai đoạn đầu thuộc về Facebook, những ngày tiếp theo là của Zing và giờ có lẽ sẽ là Mạng xã hội ….(?) của VTC.

Sau khi chính thức lên tập đoàn, VTC sẽ ngày càng phát triển với sự hậu thuẫn về chính sách (mà chúng ta không thể nói là nó có thực sự công bằng hay không). VTC đang bước những bước lớn và có vẻ như sẵn sàng dẫm đạp các đối thủ không xứng tầm trong ngành. Ngành mà các đối thủ đang phải vật lộn để cố gắng phát triển sản phẩm, cộng đồng, kinh doanh đủ mọi cách để  duy trì, thu hồi được vốn chứ chưa thể mơ sẽ là “đại gia”.

Chưa ai trong chúng ta có thể nhìn thấy được mạng xã hội của VTC ngoài thông tin ngoài luồng  chưa được kiểm chứng là sẽ dựa trên mã nguồn VBB có module². Mạng xã hội dựa trên tính cộng đồng và sự phát triển công nghệ dựa trên nền tảng gốc (platform) nên có lẽ thông tin trên sẽ làm không ít người thở dài. Nếu sự thật như vậy thì đáng buồn là chúng ta đang chạy thụt lùi chứ đâu phải phát triển lên đâu.

Chất (core-value) của mạng xã hội chính phần lớn nằm ở cộng đồng. Đã là mạng xã hội dành cho người Việt Nam thì sẽ phải là một cộng đồng tốt, có tính tranh luận, học hỏi hay nói ngắn gọn là những trí thức. Nhưng nhìn vào những cộng đồng mà VTC đang nắm giữ và xây dựng, chủ yếu là cộng đồng những người chơi game – một ngành mà giá trị dành cho xã hội không quá cao ngoài việc giải trí. Điều gì đảm bảo rằn mạng xã hội VTC xây dựng sẽ quy tụ được những cộng đồng khác? Công nghệ, Học sinh – sinh viên, học thuật, quản trị, doanh nhân v.v và các doanh nghiệp sẵn sàng tham gia như đang quan tâm tới các mạng xã hội, diễn đàn mạng khác? Là một người “nghiện” mạng xã hội tôi sẽ rất buồn nếu không được cập nhật những công nghệ, những tin tức mới và các mối quan hệ từ bạn bè, cộng đồng mà mình quan tâm trong và cả nước ngoài.  Bản thân Zing cũng không thể đáp ứng được nhu cầu này mà chỉ mới đáp ứng phần nào về việc giải trí thuần túy.

Ngoài ra nói về mạng xã hội thì những người thiết lập ra nó phải là những công dân mạng (netizen). Nhân viên của VTC rất nhiều, nhưng tôi rất khó để tìm ra một văn hóa đặc trưng trên mạng như FPT, VCorp, VinaGame hay các công ty dotcom khác. Bản thân những người làm ra nó không thể chứng tỏ rằng mình cũng đang có những cộng đồng online trên mạng, được mọi người đánh giá cao và ủng hộ thì sản phẩm do họ tạo ra sẽ tạo ra sức hút, độ lan tỏa tốt? Dù cho nó có “Thuần Việt” 100%. Chưa tính đến việc người Việt Nam có thói quen “sính ngoại”.

VTC sẽ làm gì để khắc phục những điều này?

(còn tiếp)

1. Mạng xã hội của Việt Nam sẽ lớn mạnh…như Yahoo?

2. Thông tin được chia sẻ trên Twitter. Vì người đưa thông tin bảo mật twits của mình nên tôi không thể công bố tại đây.