Ngày mai là ngày chính thức anh em thanh niên, các cụ già và các “cháu” nhỏ ra đường phải đội mũ bảo hiểm (MBH). Nhân chào mừng (fun) vì hiện tượng này, xin gửi tới anh em bài viết phân tích về hiện tượng MBH và rủi ro môi trường kinh doanh.
Việc xảy ra tai nạn giao thông với các phương tiên cơ giới (Hai bánh, 3 bánh(?)) ở Việt Nam xảy ra thường xuyên, thường xuyên tới mức đi trên đường ngày nào cũng một vài vụ, đường quốc lộ thì liên tục…Có nhiều lý do để gây ra hiện tượng này, nhiều chuyên gia cũng đã phân tích, dùng biện pháp (Đi xe với tốc độ quy định, núp bắn tốc độ, giấy phép lái xe, đăng kiểm xe…
nhưng vẫn bất lực trước hiện tượng hàng ngày có hàng chục người chết và bị thương do tai nạn giao thông. Các cơ quan ngôn luận, báo chí liên tục cảnh báo nhưng như nước bỏ ao bèo, người dân ra đường với nỗi lo ngay ngáy thậm chí người đi bộ còn lo hơn vì đi trên vỉa hè, sang đường cũng sợ.
Quay lại thị trường tiêu dùng, mũ bảo hiểm là sản phẩm không được người dân ưa chuộng và được đặt cho cái tên “mĩ miều” là “nồi cơm điện”(?), đi trên đường phố quanh đi quẩn lại chỉ thấy mấy ông bà Tây đội mũ, thi thoảng có một vài bác ngoại tỉnh hoặc đi xa về tiện thể đội mũ và đi vào nội thành thì tháo biến (vì sợ bị gọi là dở hơi). Chỉ tính trên địa bàn Hà Nội thời gian trước đây các gian hàng bán mũ bảo hiểm lèo tèo với ít chúng loại, khách hàng mua nhỏ giọt và sống “lay lắt”.
Vậy sản phẩm nào đang được đội trên đầu người dân?
Ngày xửa ngày xưa, ngày đó tươi đẹp, nam thanh nữ tú ra đường khoe mũ vải, mũ thời trang thậm chí là đầu trần để khoe “tóc”. Các cửa hàng mũ nô nức mở ra bảo vệ chị em, anh em trước cái nóng gắt mùa hè Hà Nội và thi thoảng mua được tặng thêm cả khẩu trang để chống khói bụi. Đi trên đường chúng ta tha hồ ngắm những bóng hồng với muôn màu kiểu tóc, duỗi, quăn, tém, chôm chôm…người đội mũ lưỡi trai, kẻ khoe mũ vải, lại có mấy em Hip-hop thì lại càng đa dạng. Lại có những chàng trai đầu chôm chôm vuốt keo bóng mượt hàng ngày lượn phố khoe “đầu”, hàng trăm thứ keo vuốt tóc, dưỡng tóc được bày bán giới thiệu, thậm chí nó còn trở thành phong cách. Chao ôi thời oanh liệt nay còn đâu?
Đội mũ bảo hiểm xuống phố-Nhiều ngành kinh doanh mới và nhiều ngành sắp chết.
Đùng một cái, giữa năm nay dư luận xôn xao vì “Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế TNGT và ùn tắc giao thông.” và có một dead-line chính thức là đầu tháng 9 tất cả các tuyến đường quốc lộ phải đội MBH và 15/12 (ngày mai) tất cả các tuyến đường trên toàn quốc người dân phải đội mũ bảo hiểm.
Kính thưa các bác, em có nằm mơ cũng chả bao giờ dám dự báo hoặc nghĩ là bây giờ thị trường MBH lại nô nức đến thế. Đối lập với cảnh đìu hiu ngày xưa, ngày nay các hãng MBH thi nhau “từ chối” khách, cung không đủ cầu và mũ bảo hiểm Tàu đua nhau ra mẫu mã sản phẩm với giá siêu rẻ.
Quên đi những vấn đề về pháp luật, nhìn trên góc độ kinh tế thì năm nay và nhiều năm nữa là những năm phất của các hãng mũ. Một chiếc mũ giá 100k nhưng với người tiêu dùng có mức thu nhập TB thì nó là khoản không nhỏ, mũ TQ tuy chất lượng không bằng nhưng giá cả hợp lý hơn sẽ là lựa chọn số 1. Mặt khác mũ BH phần lớn do các hãng nước ngoài SX. Nếu tính lại bài toán thì ta tiêu dùng cho Tây.
Mặt khác, khi bắt đầu có mũ bảo hiểm thì các cửa hàng, các hãng sản xuất mũ vải sẽ đua nhau ra đường “đội nồi cơm điện” (đội nón), vì môi trường SX-KD thay đổi quá đột ngột nên các nhà sản xuất các mặt hàng trên sẽ khó có thể xoay sở trong thời gian ngắn. Rủi ro sẽ xảy ra với hệ thống kinh doanh đang tạo công ăn việc làm cho nhiều người, đem lại nguồn sống cho nhiều người khác lại được chuyển giao sang ngành khác. Đây là một trường hợp điển hình khi cần nghiên cứu chính sách tác động đến ngành kinh doanh. Không chỉ ngành sản xuất mũ vải, mà còn nhiều ngành khác cũng sẽ gặp khó (fun) như ngành sản xuất và bán keo, kem dưỡng tóc, các tiệm cắt tóc vì nam nhi sẽ thích cắt kiểu đầu bốc (đỡ tốn tiền, tốn dầu gội đầu và đỡ bẩn), chị em cũng sẽ chuyển hết sang mốt tóc ép (ép cho thẳng rồi thì rối làm sao?) những kiểu đầu xù mì, vuốt keo, sư tử….sẽ dần được cho vào dĩ vãng. Một số ngành dịch vụ sẽ đội nón ra đi dần dần…
Quay lại chủ đề chính về việc đội MBH, trước đây những chiếc xe máy đời cũ (chiếm khoảng 7-80%) thị trường không được trang bị chỗ để MBH, mà có cũng chỉ để được 1 chiếc. Mua mũ đã tốn tiền, mua thêm giá đội, khóa, rồi tiền trông coi còn tốn hơn. Muôn vàn thứ tốn, rắc rối, mà bản chất lưu thông xe cộ trong nội thành tốc độ dưới 40km/h thì độ an toàn luôn ở mức cao hơn khi đi trên đường quốc lộ (không kể tại Hà Nội, Tp. HCM luôn tắc đường thì tốc độ tối đa là 10-20km/h).
Tất nhiên là luật thì phải theo, nhưng tôi vẫn băn khoăn liệu bây giờ tôi đi xe từ nhà ra chợ (cách 500m, và đi ăn sáng 600m) có phải đội mũ không? Liệu đội mũ có phải là phương thuốc hữu hiệu nhất giải quyết bài toán này, nhưng thôi từ mai đi uống cafe tôi sẽ có thêm 1 chiếc MBH để…tự vệ.
Đạt Eric